3 52 CoMMENTARII. 
his negligi ; quibus experimentis , fi animum advertiffent ^ 
inteliigere facile poterant , eam , quam fequerentur, propor- 
tionem minime conltantem eile » Eamdemque fere inconitan- 
tiam inveniile fe , aiebat, non modo cum aerem ufque ad di- 
midium fpatium , fed etiani cum infra dimidium con(iringere 
voluiiret . Mam in his quoque minoribus coniliriclionibus mo- 
do plus ponderis adhibere opus fuerat , quam pnyficoruni 
ratio poilularet, modo minus , 
Quod idem ei contigit, etiam cum aerem in dimidium 
fpatium adduceret; nam cum fxpe plus ponderis adhibendum 
ad id fuerit, quam propofita ratio requireret , interdum tamen 
minus fatis fuit. Quodam die cum aer iam in dimidium Ipa- 
tium coadtus eflet , unus adhuc digitus in aititudine hydrargyri 
defiderabatur ad duplum pondus expiendum : quod barome- 
tri altitudine diiigenter & fummo ftudio notata , quemadmo- 
dum in experimentis quoque aiiis perpetuo fadum fuerat, pla- 
ne conllitit . Quid quod idem contigit die quoque aitero ? Quo 
minus videtur fuille cie calu aut errore quopiam dubitandum ♦ 
His fane rebus apparet, in liac etiam conliridione , de qua pri- 
mum quxri foiet, quaque aer ad dimidium fpatium contra- 
hitur , modo pius requiri ponderis , quam phyficorum fert 
ratio , modo minus ; nuliumque inconftantias genus huic ex- 
perimento abeife . 
Hx fcilicet viciffitudines» proportionumque in conftridio- 
neomni varietates ufque adeo Lauram foliicitabant , ut fe phy- 
ficis committere non auderet ; neque liis alTentiri, qui perpe- 
tuam quamdam fpatiorum & ponderum rationem conftituen. 
tes, modum certum ponunt rei incertae . Concedit ergo, eam 
elfe aeris elafticitatem , ut, fi varie comprimatur, inter ponde- 
ra & fpatia proportio conftans aiiqua efle pofiTit ; fed vaide ve- 
retur, ne tam muita interponantur , qux iegem conturbent , 
ut , eti^mfi lit aiiqua, cognofci tamen experimento non poifit . 
Nam quamvis pondera & fpatia reciproce inter fe proportiona- 
lia interdum vifa fmt ; potuit id ipfum fieri , non quod aeris 
elaflicitas iegem hanc fequeretur, fed quod, aliam fequens, in 
hanc aberrallet. Quid ell enim , quod hxc proportio fervari 
primum in omni aeris conftridione phyficis vifa eil: j poit non 
in omni , fed in ea tantum , qux aerem non uitra tertiam fpatii 
partem adigeret? Quod ipfum poftea, cum experimenta non re, 
iponderent, mutare iterum oportuit, & proportionem ad dmii- 
diam 
