354 COMMENTARTI. 
rem ipfam , cuius caulTam quxreret , experimento proprio 
cognofcere . 
Tubos quatuor ex eadem vitri mada , eodem ferme 
tempore, ab eodem vitrario iuflit fieri, xouc longos, ut in 
fola latitudine differentia omnis eflet. Horum diametri pro- 
portionem fequebantur numerorum i , 2,3,4; cum diame- 
ter anguftiffimi unam parifienfem lincam dimidiatam aequa^ 
ret . Replevit omnes ex eodem hydrargyro, eodem mane , 
( hydrargyrum dihgenter expurgaverat ) inverfofque , ut fie- 
ri folet , in idem vafculum immifit , ut in eodem itagnante 
hydrargyro columnx omnes infifterent. Cum hxc feciifet , 
& omnia in omnibus, prxter latitudinem , viderentur paria, 
aititudines hydrargyri fuerunt difpares ; eo quippe altius hy_ 
drargyri columnae conftiterunt , quo quaeque erat latiori tu- 
bo contenta ; &, quod magis mireris , altitudinum differen- 
tix differentiis latitudinum plane relpondebant . Quo fane 
apparuit, inxqualitatem omnem ab ea caulla pendere , quss 
ipia penderet a iatitudine . 
Balbus cum rem fibi experimento luculentiftimo perfua- 
iiftet , inveniri cauilam pofte in vi quadam repeliente putavit , 
Erat iam illi dudum , propter nevtoniani lyftematis confuctu. 
dinem , cum his viribus, ut ita dicam , familiaritas . Concepit 
ergo fuperiorem tubi partem , quae hydrargyrum non attingit , 
vi quadam pollere , qua poflit hydrargyrum a fe repdlere ; 
qux fi tanto maior fuerlt , quanto tubus eft tenuior , oportebit 
lane hydrargyrum in tenuioribus magis fubfidere j eoque 
magis , quo maior tubi anguftia fuerit . 
Videbatur ratio , e Nevtonianorum fontibus duda , ad 
rem ipfam , & ad phyficorum piurirnorum decreta maxime 
accommodata. Qiiis enim repellendi hydrargyri facultatem 
vitro neget ? res eft in vulgus notiflima , quam phyfici pro. 
bant experimcntis liaud paucis ; qui fi Iianc facultatem in 
capillaiibus tubis ponunt, eamque tanto maiorem efle exifti. 
mant , quanto graciiior eft tubus , cur non eamdem ponant 
etiam in non capillaribus ? Nam fi reciprocam diametrorum 
proportioiiem fequitur , nihil eft , cur audis diametris fiat 
nulla . 
Quod fi ita eft , quoniam repellens tubi vis hydrargy. 
rum deprimit, non erit fane aeris gravitas ex aititudine hy. 
drargyri , qux in barometro obfervetur, xftimunda ; nifi fi 
huic 
