374 
CommentArii . 
virium , quam illud ipfum habebat , a quo acceperunt ^ 
Hanc tantam rei admirabilitatem phyricorum opinio 
auxit ; fic enim fibi perfuaferunt , effeduni quemiibet cauf- 
fx , cuius effedus eft , sequalem clTe ; quare & cauiTas effe- 
^ibus proportionales ubique ponunt , & his illas metiuntur ; 
idque principium tanti eft apud illos, & ad tam multa ad- 
hibetur , ut convelli fine ruina non polfit. Atqui hoc idem 
principium in compofitionibus motuum , refolutionibus 
nutare videtur . Id quod in refolutionibus «ft manifeftius ^ 
fed folet fsepius cxplicari in compofitionibus. 
Etenim cum corpus idem duabus viribus in diverfa agi- 
tur, motus «x his componitur, quemadmodum fupra dixi, 
qui minor eft , quam quos fingulae efficerc poflint , fi ambo 
in fummam redigantur . Videtur €rgo eifedus caulTse non 
refpondere , plufque valere caufTa , quam effedus . Quid ve- 
To, cum vis una in duas tribuitur, quse fimul motus efficiunt 
tantos , quantos illa una , antequam in duas refolveretur , 
cfficere non poterat ? An non hic yidetur effedus caufta ef- 
fe maior? 
Ac funt quidem nonnulli , qui hanc effedus & cauflx 
sequalitatem in rebus aliis omnibus valere concedunt, in 
compofitionibus , refolutionibufquc motuum negant ; &, qua 
in re principium cxplicare non poffunt , reiiciunt . Cum 
quibus ego quidem , ut fatear , pugnare nolim . Nam vires 
alias quidem effedu metimur , & effeftui xquales ponimus , 
quia totae in effedu edendo abfumuntur. Cur ergo moven- 
tem vim motu, qui cius effedus eft , metiamur, cum in mo- 
tu efficiendo neutiquam abfumatur? Poteft cnim vis eadem 
idem corpus movere ad omnem aeternitatcm . Non crgo mo- 
ventem vim motu metiri oportet , camque motui aqualem 
ponere . Quod fi qui illam motu acftimant,- quid agat , po- 
tius seftimant, quam quid poffit^ a<5tionemque magis metiun- 
tur , quam vim . 
At funt alii, qui in hac effedus , & cauffx acqualitate 
cxcipi nihil volunt , camque vel in ipfis motuum compofitio- 
nibus , refolutionibufque invenire fe poffe confidunt . In his 
Bulfingerus cminet , cuius ingeniofiffima cft ratio . Is vires 
omncs, qux motum creant, non velocitate , ut multi fa- 
ciunt , fed quadrato velocitatis leftimans, numquam non 
camdem vim invenit, five ex duabus componatur una, five 
una 
