COMMENTARII. 
38j 
J 
Quid ergo? inquit Scarfellius an putas fieri aliquando 
poffe, ut explicatis tantum vocibus controverfia dirimatur? 
Vix credo , Zanottus inquit ; ac iam Petrus Martinus , qui 
geometriam in neapolitana aula tradit , mathematicus ma- 
gnus , & tanto illo Rege dignus, fic nuper ad me fcripfit, 
lit plane oftenderit , quxftionem fibi de re videri , non de 
nomine ac cum Cartefii fententiam tueatur , Leibnitianis 
eft in^enfilTimus ; neque dubito, quin is Pignateilse rationem 
viderit . Quis fperet , eam litem in omnibus europse fcholis 
componi pofte , quam componere in fuis civibus conciliatrix 
tam blanda non potuerit? Sinamus ergo, inquit Scarfelhus, 
philofophos inter fe , vel invita Pignatella , rixari ; nam id 
eripi illis non poteft . Martinus autem tuus quid tandem ad 
te fcripfit ? 
Rem fane mirabilem , Zanottus inquit, & fcitudignam; 
quam ftatim exponam , ut appareat, quanta fit in experi- 
inentis faciendis varietas. Nemo fere eft , quin fibi perfuafe- 
rit , fi corpus quodpiam in materiam mollem decidat , fo- 
veam in ea facere , qux fit altitudini , e qua corpus decidit , 
proportionalis ideoque, fi ex altitudine dupla decidat , fo- ' 
veam duplam facere, fi ex tripla triplam , fi ex quadruplai 
quadrupiam . Idque multum valet ad Leibnitianorum fenten- 
tiam tuendam ; nam cum vires fovearum magnitudine a^fti- 
mentur , quadrata vero velocitatum xftimentur altitudinibus, 
confequens eft, ut fi fovey, altitudinibus proportionales funt, 
etiam vires quadratis velocitatum fint proportionales . Neque 
vero lis erat ulla de fado ; nam & Mairanus hanc fovea- 
rum , & aititudinum proportionem ex muitorum experimen- 
tis didicifte fe narrat ; & Fonteneilius difertilfime idem re- 
fert ; & MulTchenbroekius confirmat neque Cartefiani fadum 
negabant , fed explicabant potius , fefeque ratione defende- 
bant . Quid Martinus ? Fadum prsecife negat. Qiiippe tefta- 
tur, fe idem corpus ex altitudinibus variis in materiam mol- 
lem demififte , invenifteque foveas non altitudinibus , fed al- 
titudinum radicibus proportionales ,• idque fibi fuifte perpe- 
tuum, quamvis & aititudines mutaverit faepius , & in fovea- 
srum profunditatibus metiendis diligentiam omnem adhibue- 
rit . An poteft ulla in re phyfica aut mirabilior efte ^i^^tn^ 
fio , aut gravior? Hic enim non opinio tantum in qu^sftio- 
nem venit , uti folet, fed etiam fadlum ^ idque fadum , quo 
r. IL F. L 
Ccc 
uno 
s 
