CoMMENTARII . 
uno omnis quasftio continetur . Nam fi res ita habet , quem* 
admodum Martinus narrat ; confeda res eft ; Cartefianos fe- 
quamur , oportet . Controverfia ergo a ratione ad fadtum de- 
ducitur,* in quo difficile eft negare . Quis enim neget , quod 
MairanuS) quod Fonteneliius , quod Mudchenbroekius , quod 
tam multi teftantur; in eKperimento prxfertim non omnium 
difficiliimo ? Sed neque Martinus contra tam raultos alTeve- 
raret , nifi vidilTet. Res eft meo iudicio digniffima, in qua 
phyfici noftri laborent. Quamquam cum aiiorum experimen- 
ta tam multa dubitationem toiiere non potuerint ; quis cre- 
dat ullo noflro toiii pofTe ? 
Hic Galeatius, oportet fane, inquit, fubeiTe aliquid » 
quod vel Martino vel aiiis faliaciam fecerit ; efle enim in re 
ipfa varietas tanta non poteft ; quod Ci qui faiiaciam detexe- 
rit , is fortaffe dubirationem omnem toiiet . An putemus , 
Martinum in dimetienda fovea erraviffe non nihii? Equidem 
iion dubito , quin magnus phyficus Martinus fit ; fed tamen 
oporter , in tanta tantorum liominum diilenfione , magnum 
aliquem erravillb . Id ipfum , inquit Baibus , mihi quoque in 
mentem venerat , praefertim cum Zanottus diceret , magnam 
a Martino diligentiam in fovearum profunditatibus metien- 
dis fuiife adhibitam . Quid enim ? mecum ipfe in animo aie- 
bam : foveafne hic metitur , an profunditates ? Erraret enim , 
fi nihii interelTe exiftimaret. Memini, quofdam dodos, cum 
in his Inftituti sedibus experimento , quod forte capiebatur, 
intereiTent , tale aiiquid erravilTe . Experimentum erat , ei, 
quod Martinus fumfit , haud abiimile . Demittebatur idem 
giobulus modo ex mia altitudine , modo ex aiia in marmor 
planum febo illitum , ut veftigia in eo imprimeret, pro va- 
rietate altitudinum , varia . Cum decidiftet ex uno pede, 
fuiftetque certa veftigii diameter , decidit poftea ex altitudine 
pedum quatuor ; veliigii diameter fuit dupla ; ac cum rur- 
lum decidiftet ex altitudine pedum novem, fuit veftigii dia. 
jneter tripla . Dodi illi , qui aderant , gaudebant, fe vefti. 
gia invenifte radicibus altitudinum proportionalia . Quod 
cum fxpius dixiftent, in eoque momenti aliquid clle pura- 
rent ad quseftionem de vi corporum viva dirimendam, ego 
illos monui , non eamdem elie veftigiorum rationem , & 
diametrorum ; ac cum diametri radicibus altitudinum refpon. 
derent, lioc ipfo fieri, ut veftigia ipfa aititudinum propor- 
tioneni 
