COMMENTARII . 
409 
vlm non tollit , fed in fe recipit . Sunt autem hxc duo genera 
probe dillinguenda j vis enim viva in his refiiientiis exerce- 
tuf, qua; vim prorfus toUunt, non in iliis , qux transferunt» 
Qu2e enim transfertur vis , non abfumicur , nifi autem abfuma- 
tur , vis viva non dicitur. Abfumitur vis attoilens , ac pror. 
fus interit ; ergo in vivis viribus numeratur, Abfumitur vis 
frangens , ergo liaec quoque viva eft . Abfumuntur funditus , 
atque evanefcunt vis excavans , & vis contundens ; habentur 
itaque in vivis. Omnmo vis viva quseque penitus abfumitur. 
Transferri non potefi . Et vero fi qua vis ex uno corpore in 
aliud transfertur, quid quxfo facit ? movebat unum corpus, 
poft aliud movet . Num quid prxterea facit ? Nihil . Eft er- 
go tantum motrix ; ac perinde fe habet , ut fi in uno fem. 
per fuiifet corpore . Ac fi motrix tantum eft , non eft viva , 
Hoc ergo etiam atque etiam teneamus , vim vivam non in 
illis refiltentiis exerceri, quibus vis transfertur, fed in illis, 
quibus abfumitur. Quod fi ita eft , quis iam in duriflimorum 
globulorum incurfu vim vivam agnofcat ? quo in incurfu 
transfertur vis quidem , quod modo dedifti , ex uno globo in 
alterum , non autem abfumitur. 
Hxc tu fciiicet , inquit Ferrarius , fic explicafti , ut iam 
me prope in tuam fententiam traxeris . Cur non prorfus ? 
inquit Zanottus . Quia foleo , inquit Ferrarius , fi quando in 
acutos dialedicos incido, iudicium femper fuiiinere . Eadem 
poftea , qux iili difputaverint , mecum repeto, & fic omni 
fallacix metu me libero . Tu vero , Corneli , quid ? Zanot- 
tus inquit , an tu quoque diaiedicorum infidias metuis ? Non 
admodum, Corneiius inquit ; nam ne hic quidem eas me- 
tuit , credo ; fed fimuiat . Scis enim , quam fit in iogicis 
verfatus . iVIihi vero hxret adhuc in animo dubitatio qux- 
dam , quam tu ipfe modo iniecifti, quamque exponam , ut 
intelligas , non me diftindionibus terreri tuis , fed potius 
deiedari . Dicebas, giobum duriTsimum , fi in durifsimum al- 
terum , & quiefcentem incurrat, ipfumque peilat , ideft ad 
motum excitet , non vim vivam exercere, fed motricem ^ , 
nihii enim aiiud facit , nifi vim quamdam in quiefcentem 
transfert ; qux autem transfertur vis , motrix eft , non vi- 
va ; viva eft , qux abfumitur . Mihi autem videtur globus in- 
currens , ut vim motricem , fic etiam vim vivam in globum 
aiterum transferre, Quid enim ? Poteftne globus liic aiter 
TALV.L Fff pciii 
