4l8 COMMENTARII. 
veo veteri parallelus fiat. Sed hi facile ab opinione deff- 
ftent , Ci intelligent in horizontalibus fluviis eamdem valere 
rationem , quse in aliis ; etenim in his quoque cum aquac 
ad cataradam pervenerint , prxcipites ruunt, & velocitatem 
acquirunt maximam , cuius veiocitatis fuperiores etiam aquac 
longo tradu participes fiunt. Cur ergo , fi alveus his detur 
horizontalis , per cataradtcC faitigium tranfiens , non hunc 
aqux effodiant , antequam ad cataradtam perveniant ? Cur 
non cavum faciant , in quem tanta vi irruant , ut catara- 
dam poitea fuperato clivo pofTint tranfcendere ? Quod fi 
ab hoc cavo ad originem ufque fluminis horizontalem al- 
veum fieri volumus j fiat . Non erit is certe per cataraCtae 
faltigium ducendus , fed infra confiitet . 
Et fluvios quidem , qua in mare erumpunt, altiores ha- 
berc alveos, eoquc per acclive ferri, Guiielminus , auctor 
optimus , tradit idque ex eo fieri putat , quod cum ibi 
fint fluvii latiflTimi , fedionefque habeant longe maximas , 
conveniens femper aquae copia praeterire potelt , etiam fi 
curfum retardet acclivitas . Qux ratio in cataraCtis fortaffc 
minus valet ; fed valet alia , a prxcipitantium aquarum ve- 
iocitate duda ; audta enim velocitate , tum harum , quse fe 
prxcipitant , tum illarum , qux infequuntur , confequens eft , 
ut maior aqux eopia prxtereat . Qua velocitate fit , ut ferri 
aquae per acclive ad cataradam ufque poiTint , & admiftani 
ponderofiorem materiam tranfvehere . 
Atque huc fpedat Zendrmi , aliorumque pracftantiflimo- 
rum mathematicorum obfervatio ; qui fcilicet ad fluviorum 
oftia , cum aquae maxime intumuilTent , vel in ipia aquaruni 
fuperficie acclivitatem quamdam obfervarunt . Eamdemque 
acclivitatem Baciallius comperit in canali , cui cataradam de 
induftria interpofuerat ; aqua enim fumma , quod libella 
luculentiflime docuit, ad catara(5tam acclivis erat . Cur er- 
go non acclivem haberet curfum iila etiam , qux infra fum. 
mam decurrebat? Quod fi ita eft , oportuiifet fane , decur- 
rentem lianc aquam acclivitatis fu^e veftigia in aiveo reli, 
quilTe , fi aut ipfa materiam habuilfet, quam deponeret , 
aut alveus is fuiflet , quem ea poifet fodere . 
His rebui, omnibus etfi formam Baciailius non expriniit, 
ad quam aiveus, catarada pofita , fe accommodat ; adumbrat 
t^men ; & eam certe in dubium revocat , quam hi voiunt , 
qui 
