CoMMENTARIl. 4^9 
qui ipfum a catara(5lx faftigio ad originem ufque fluminis 
perducunt , & alveo vetcri paralleium faciunt , Quorum 
opinio hoc etiam minuitur, quod , dum alveus cataracta ob- 
iecla attoUitur, fit fluvius propter riparum acclivitatem la- 
tior , quo & aquarum velocitas , & omnis ratio curfus mu- 
tatur ; eft autem in maiori hac latitudine , quod illi non 
admodum confiderant , altitudo minor exfpedanda . Propte- 
rea non tantum mali a cataraftis imminet, quanium hi pu- 
lant ; .& erraiit , qui illas timide xdificant , 
yarta ad rem mechanicam 
■perttnentla . 
OUis poftulet , ut ea referam , quae academicf vix indi- 
carunt ? Indicabo , ut ipfi ; & quoniam inventa fua 
nondum , quantum fcimus , perfecerunt , fpem , quam 
academise dederunt , tradam pofteris . 
Atque illud in primis academiam commovit, quod Fran- 
cifcus Vandelius, mutinenfis , homo ad mathematicorum in- 
duftrias natus , brevi fermone propofuit , ut una machina , 
€aque fimpiiciiTima , maximeque expedita, cuiufque diametri 
lentes conformarentur . Artificium omne in anulo eft pofi- 
tum ; nam cum alii vitrum pelvi aptent , ut circumadum 
formam , quam pelvis habet , adipifcatur ; ille idem anulo 
accommodat , ut formam fphxricam , quamcumque vehs , 
obtineat, Optabile valde eft , ut quod Vandellus animo in- 
choavit , re perficiat ; non enim parum profecerimus , fi in- 
finitis pelvibus unum anulum fubftituamus. 
Vandellus idem pulverem quoque pyrium cogitatione , 
& ftudio eft profecutus , quxfivitque diligenter, unde vis illa 
fit , qua hic pulvis in explofionibus beilicis tantum valet . 
Nemo ignorat , plerofque vim tantam aeri tribuere , qui 
granulis contineatur, quique , fi granula accendantur , in- 
credibili quodam impetu erumpat . Idque iamdudum fibi 
Vandellus perfuaferat. Sed , ut morofi funt phyfici, eamdem 
rem fecum ipfe verfare , & multis modis tentare non defti- 
tit. Quod cum faceret, & magnam humoris vim in fale ni- 
Ggg 2 tri, 
