COMMENTARII . 427 
Primum quidem necelTe eft martem ante coniundionem 
per dies aliquot celeriorem fieri ; e contrario poft coniun- 
dionem retardari ; etenim ante coniun<flionem appropinquans 
iovi , iovem ipfum magis magifque fentit , ac cum eo fera- 
tur vi fua , vi etiam trahentis iovis adducitur ; poft coniun- 
^lionem vero recedens paullatim ab iove , ut illius curfus 
ratio poftulat, iovis rrahentis vi retinetur . Igitur fi veloci- 
tates , quas , vel ante coniundionem , vel poft , mars habue- 
rit , in dies fmgulos obfervatione comperias , eafque cum 
tabulis accuratiffimis compares ; nihil ego quidem affirmare 
audeo ; fed tamen quaeftionem fortafte dirimes ; nam fi cele- 
rior fuerit mars ante coniundionem , quam ferant tabulae ; 
poft coniundionem , tardior ; id fane indicio erit , ipfum 
habere fenfum quemdam , ut ita dicam , & quafi appetitio- 
nem iovis . Sin autem celeritates martis , obfervatione ipfa 
compertse , illx ipfse fuerint , quas tabulae poftulant , trahen- 
tis iovis indicium nullum erit . At fi contra cundari mars 
ante coniunftionem , & lentius ferri videbitur ; tum ex ipfa 
coniundione elapfus celerius excurrere ; tantum aberit, ut 
trahentem iovem fequi videatur ; videbitur potius repellen, 
tem aufugere . 
Prxttrea cum iupiter non utique ' in illo plano verfe- 
tur , in quo mars gyrum fuum conficit ; ftd fit extra pofi- 
tus , quafi ad latusj neceffe eft martem , quotiefcumque iovi 
appropinquans ad coniunftionem properat ( fi iovem quidem 
appetit ) educi e fuo plano , mutatoquc itinere ad iovem 
non nihil defledere . Idque cognofcent aftronomi ex altitu- 
dinibus, quas martis planeta ad meridianum circulum per- 
veniens in dies fingulos obtinebit ; nam quamvis mutari has 
opus fit , etiamfi mars in eodem plano perpetuo maneat • 
tamen mutato plano mutabuntur ratione aiia ; atque id to- 
tum quale fit, obfervationes aperient cum tabulis compa- 
rat3£ . 
Hxc funt fcilicet, qux Manfredius obfervatione eft profe- 
cutus ; quod cum feciftet, quacftionem ipfam ingreftus, obfer- 
vationes etiam aliorum commemoravit . Verum de his infra. 
Nunc videamus , quid illx obfervationes ferant , quas iniit ipfc 
anno millefimo feptingentefimo feptimo & vicefimo, quo anno 
martis, & iovis coniundio contigit ad id , quod qua;rebatur, 
aptiffima . Itaque in hanc unam ftudium omne converterat . 
Hhh 2 Pote- 
