CoMMENTARlI. 
Poterant velocitates martis , vel ante coniundionem ^ 
vel poft, obfervando colligi multis modis . QLiod fi Manfre- 
dius uno tantum modo perfequi fmgulas voiuurec , habuiffet 
fortaffe quid affirmaret ; fed quoniam obfervare voiuit modis 
omnibus , obfervationum varietas fuftulit iudicii conitantiam . 
Ex obfervationibus quidem nonnuUis , eifque mehercule ac- 
curatiiTimis , invenit , martem aiiquanto fuille tardiorem a 
coniundionis die , quam ante , eamque tarditatem maiorem 
effe , quam tabuix poilulabant j nam & tabulae retardatio- 
nem poPtulabant nelcio quam . Id fciiicet vim quamdam io- 
vis oitendere videbatur , qux abeuntem martem retineret , 
Verum cum eiufdem martis celeritates, ex aliis obfervationi- 
bus per eofdem dies notatas , diligenter inter fe comparalTet, 
mira exftitit illarum varietas . Ex aliis enim ceierior mars 
fuit , quam opus erat , ex aliis tardior» Certiffimx utique 
habebantur inter ceteras obfervationes illx , quibus celerita. 
tes martis ex arduri comparatione dudx fuerant» Eseque 
planetam paullo tardiorem ottenderunt poft coniundionem , 
quam eile debuiifet ; ut viderentur vim quamdam iovis fignifi- 
care ; fed ea tardicatis dilferentia fuit pr;2ter modum exi- 
gua , ac fi vei minimum initrumentorum , aut fenfuum vitio 
tribuatur, ( sequum eit autem tribuere his aliquid ) quod io- 
vi tribuas , niiiil erir , Videtur igitur, his quidem obferva- 
tionibus, niiiii compertum eile , quo vis iovis attracliva fa- 
tis confirmetur . 
Reliquum erat cognofcere , quid iilx obfervationes fer. 
rent , quibus qusefitum tuerat , utrum mars ad iovem magis 
magilque acceciens ex orbitae fux plano difcederec ; id. enim 
debere coni^equi , fi iove quidem traliitur , fupra diximus » 
Atqui hx vim iovis non modo non confirmarunt , verum 
etiam prope fuituierunt . Si quid enim aberravit mars ah il. 
lo piano , non certe ad iovis partem deiiexit , fed ad op. 
poiicam . lliud autem attradionum fcudiofis bene vertit, quod 
in obfervationibus liifce fufpicio iniedit erroris nonnulia ; 
quod & Manfredius monuit , ob eamque rem fe continuit 
ne quid aflirmaret ; quod enim in Nevconianos concorqu.-ri 
poiTe videbatur ; id tocum obfervationis vitio dedic , Quod 
cum fccerit, decet fane iilos liuic vicilfim concedere , ut af- 
firmct, fe nihii plane in hac iovis , & martis coniundione 
invwniile , quod attradionem ullam maniteitavent , 
Quam- 
