454 
COMMENTARII. 
Manfredio veftigia illius cladis legenti omnia , vifus efl 
turbo exortus efTe inter maflTam , & caltum , qui duo funt 
vici , in Ixva padi ripa , milliaribus paucis inter fe dilTiti . 
Hic dicebatur ingentis Riminaldorum domus teda abftulilTe , 
ac piftrina multa, in fluminis ripam infixa, evulfifte. Erum- 
pens hinc ad Ixvam deflexit , maiorefque , quibus eius iter 
eft cognitum , ftrages fecit . E calto per cenefiae vicum ir- 
ruens , in forianum fe immifit ; hinc in trecentae territorium 
magno impetu invafit , lincam venti africi fere fequens . A 
trecenta , quod oppidum a calto abeft millia pafluum fere 
quindecim , vifus eft ad orientem detorqueri ; per bagnoli 
agrum , & candam ruens in caftrum guillelmum ( qux loca 
funt prope tartarum ) pervenit . Paucis poft milliaribus con- 
feclis in ipfo S. Bellini pago abfumtus efte dicitur. Sunt ta. 
men , qui illum in mare ufque irrupifte teftentur ; quorum 
rumores ipfius turbinis veftigia nulla comprobant . Quod Ci 
illum , cum e calto venerit , in eo , quem dixi , S. Bellini 
pago difperfum efte credimus diflipatumque , apparet , eum 
millia pafllium fere quinque fupra viginti mira celeritate 
confecilTe . Hxc fuit iliius curfus longitudo. 
Quacumque vero pervagatus eft turbo , pafllis non am- 
plius quingentos, quod luinx & ftrages docuerunt, in lati- 
tudine occupavit. Quamquam Manfredius in hac menfura 
non fe fe accuratiflimum haberi vult, ut qui non omnia per- 
luftravit loca ; ac cum multa ex eminentiis confpexiflet , 
unde vaftationis in longum patebat adfpedus, ex his conie- 
cit de aliis . 
Sed iam , quo modo hic turbo exftiterit, & qualis fue- 
rit , ut ex ipfis Trecentse incolis Manfredius intellexit , vi- 
deamus . Quietiflimo dudum cxlo utebantur, nifi quod eurus 
fpirabat interdum ; fed leniflime . Spirare vehementius coepit 
prid. idus ; eodemque die ventus africus exortus eft concira- 
tiflimus . Hic tum ccelum obduci nubibus , ut cum hora diei 
efl^et fecunda iam & vicefima , tempeftas maxima imminere 
videretur , Fulgurum tamen nihil erat . Inter h^EC ingens fra- 
gor exaudiebatur , non quafi caelum tonaret, fed ventus ipfe 
africus horrendum in modum mugiret ; veniebat enim foni- 
tus ex ea parte . Nubes cum aliquanro appropinquallent , 
denfiflimi fumi fpeciem & obfcuriflimi prx fe ferebant, 
furgentis e terra , &. late ca:ium occupantis . His appropm- 
quan- 
