l-J^ COMMENTARII. 
fe<5to cum denfitas fiet 2 , etiam elafticitas fiet 1 » ac cum dcnfita* 
fiet 3 , etiam elafticitas fiet 3 . Ideoque eadem erunt elafticitatum » 
ac denfitatum quadrata, ideft i, 4, 9. Atqui foni in huiufmo. 
di experimento funt inter fe, quemadmodum quadrata denfita- 
tum , ut fupra oftendimus; funt igitur inter fe etiam ut quadra. 
ta eiafticitatum . Quod erat demonftrandum . 
Tertio , In cxperimento hauksbeano foni funt inter fe , quem- 
admodum produda, quac efficiuntur denfitatem per elafticita- 
tem multiplicando. Id ita demonftratur . Cum denfitas eft i , 
elafticitas eft i ; cum illa eft 2 , hxc eft 2 j cum illa eft 3 , hxc eft 
3 . Quare fi denfitates fingulx per elafticitates fibi refpondentes 
multiplicentur, produ<5ta, quae efficientur , eademerunt, acden- 
fitatum fingularum quadrata; atqui foni funt inter fe, quemad- 
modum quadrata denfitatum , ut fupra monui; igitur funt etiam 
interfe, quemadmodum produda , quae efficiuntur, multiplican- 
do denfitates fingulas per elafticitates eis refpondentes , Quod 
crat demonftrandum . 
Hxc cum ita fint, minime dubitandum eft, quin quod proprie 
in experimento hauksbeano fono accidit, id ex communi qua- 
damlege, & principio proficifcatur , quod univerfe valeat in fo- 
nis omnibus . Id ipfa fuadet perpetua , & conftans naturae ratio , 
quam phyficorum obfervationes , & decreta confirmant . Hanc 
vero legem credibile eft effe ex his tribus unam ; ut fcih'cet foni , 
qui ex jequalibus quidem idtibus oriuntur, & cetera pares funt, 
vel eam femper inter fe habeant proportionem, quam habent qua- 
drata denfitatum aeris , vel eam, quam habent quadrata elaftici- 
tatum , vel eam denique, quam habent produda , quae efficiun- 
tur ex denfitatibus per elafticitates multiplicatis . Quod fi harum 
legum duac priores tollantur , profedo fequitur , tertiam , quac re- 
liquafit, efle illam , quam natura fervet in fonis omnibus. Fecic 
crgo Zanottus , utduasillas, quasdixi, priorcsleges experimen- 
tis duobus tolleret . 
Primum esperimentum . Vas fumfit, intra quod ex certa ma- 
nubrii cuiufdam converfione fonus ederetur ; hocque vas ita 
contentum aerem coercebat , ut ne quid eius , etiamfi calefieret, 
cffugere poffet, atque evolare : id quod fane difficile fuit alTequi, 
neque fe umquam affecutum Zanottus putaviffet , nifi & Vituarii 
hominis induftrii dih'gentiam adhibuiftet, & ita effe experimen- 
tum ipfura poftea confirmalfet . Eo igitur vafe in ferventem 
aquam immerfo, neque ita multo poft inde extraifto , fonoquc 
intus excitato, is maior, quam ante, vifus eft. Quod primum au- 
ribus 
