194 COMMENTARII. 
toreni accipit, minimum illum efTe, qui vel a fole per tredecim 
fabrianenfes chartas tranfit, vel ab aere diurna luce illuftrato per 
feptem . Quod tamen non tamquam aliquid fixum proponimus, 
fed tamquam decretum non admodum diftans a veritate . Nam ut 
mittam , neque fabrianenfem ipfam chartam eodem fortafle mo- 
do, nequeiis, qui de lapidum nitore iudicant, seque acres fem- 
per eife oculos ; iilud etiam accedit, quod lumen ipfum folis mi- 
nime perpetuum , & conftans eft, fed pro varia vel anni tempefta- 
te, vel diei hora , vel locorum diftantia ipfum quoque variare 
neceife eft. Quid quod .ne lapidum quidem omnium unum eft in- 
genium. Nam alii lucem arripiunt avidius, alii lentius hauriunt^ 
& vix tandem aliquando illuftrantur. Sunt etiam qui acceptam 
lucem citius deponunt , quam aiii . In hac vero tanta, tamque 
multipiici rerum inconftantia, & varietate difficile eft certi quid- 
piam conftituerej ifque muitum profeciife videbitur , qui quanta 
?it rerum ignoratio in hac etiam parte perfpexerit penitus , & 
cognoverit : qui fru6tus quamquam meo iudicio eft uberrimus > 
pauci tamen hoc uno contenti funt , Ut ergo aiiis eiiam y 
quantum poifumus, confulamus, hic ea fummatim recenfebo, 
qux quoniam in fuperioribus experimentis perpetuo obferva- 
ta funt , quaG quxdam leges a Beccario , & Gaieatio propo- 
nuntur . 
Primum . Non omnes lapides ab eodem lumine aeque accen- 
duntur, fed aiii magis, alii minus, ut videatur non omnibus idem 
ingenium effe , iiii vero optimi cenfendi funt, qui in certo iumi- 
ne pofiti , tum in obfcurum transiati coliucent quam maxime . 
t Secundum . Inter nitorem , quem lapides in tenebris often- 
dunt, & lucem iilam , in qua pofiti ante fuerunt, proportio eft 
aliqua ; obfervatum eft enim eumdem lapidem pius nitere , fi a. 
maiori iumine difcelTerit, quam fi a minori. 
Tertium . Lapides eo citius nitorem in tenebris deponunt , 
quo minori lumine fuerunt iliuftrati . Quare verendum eft , ne , 
quando diximus lapidem in iuce pofitum nulium interdum nito- 
rem contraxiffe, non id quidem ex eo accidere vifum fit , quod 
nihil omnino lucis accepilTet, fed ex eo potius , quod quidquid 
traxerat, id ante depofuiffet , quam in locum tenebricofum tranf- 
latus potuiifet id promere . Ulque adeo oportet phyficos ancipites, 
& fufpiciofos effe in omnibus. 
Quartum . Nitorem fuum non omnem fimul accipiunt lapides, 
fed pauliatim ; utique fi in luce ponantur haud magna . Quare ii- 
lis, qui expcrimenta hacc in mediocri capiunt iumine, audores 
fumus, 
