CoMMENTARlI. I97 
Zanottus, uti dixi, quxftionem fibi propofuerat , utrum bo- 
nonienfis lapis advenientem extrinfecus lucem intercipiat , eam- 
que poft in tenebris diffundat , an alieno fplendore commotus 
fuam ipfe lucem expromat ; quam fane quaeftionem vix dirimas, 
nifi prius naturam lucis explices; qua de re cum tanta fit inter 
duas maximas fedas cartefianos, neutonianofque diifenfio, dif- 
ficile eft certi quidpiam fine alterius offenfione conftituere . Quod 
fentiens Zanottus , ut fedae utriufque ferviret commodo , qux. 
ftionis folvendac rationes propofuit duas , quarum altera cartefia- 
nis probari poftet , altera in neutonianorum fyftema conveniret. 
Quamquam cartefianis facile erat fatisfacere . His enim lux 
ponitur in globulorum pulfu, quorum infinita vis quxdam eft ad 
omnes mundi partes longe, iateque diffufa , & corporum pxne 
omnium poros , & intervalla penetrans quaquaverfus , & traii- 
ciens . Ac fi quid eft, quodglobulos fuo motu pellat, id fane fua 
luce nitere dicitur ; idque tum foli accidere oportet, tum ftellis 
fixis, & flammis, aliifque omnibus, quae cum minime ab aliis 
corporibus illuminentur , lucem tamen mittunt aliquam . In 
quorum numero lapis bononienfis faneeft, quippe qui translatus 
in tenebras , ibique pofitus , quo nullum neque folis , neque 
fiammx , neque ullius omnino fulgentis corporis lumen perve- 
nit, tamen fe lucidum pracbat; quod numquam illi profedo con- 
tingeret, nifiglobulos, in quorum pulfu lux eft, fuo ipfe motu 
peileret , atque urgeret . Hac ratione propofita quid amplius 
cartefianis poftulandum fit , non videmus . 
Neutoniani difficiliores funt . His non fatisliquet, quid ipfa fit 
lux , fed tamen hxc tradunt . Subtiliflimi iili , tenuiflimique radii , 
qui per longum dudi , fimulque colledi , craftiorem quemque ra- 
dium componunt , non omnes unius funt generis , fed multorum . 
Unumquodque genus fuum habet colorem , & certam refrangibili- 
tatem . Nam quod ad coiorem fpedat,' alii radii rubri funt , alii 
flavi, aliivirides, caerulei alii , alii violacei . Qiiod vero fpedat 
ad refradionem , refringuntur illi quidem omnes, ideft deile- 
6lunt ab ea diredione , quam ante liabebant , fi quando accidat, 
ut ex uno medio in alterum ingrediantur ;,fed id tamen non omnes 
aeque faciunt . Rubri enim minus refringuntur , quam flavi, 
hi minus, quam virides, caerulei paullo plus, maxime omnium 
vioLicei . Ut autem color in unoquoque radio perpetuus eft , ut 
mutari nuUo modo poffit, fic etiam perpetua eft quantitas refran- 
gibilitatis . Quod fi colores hi omnes certa proportione fimul 
commixti fint, candorem efficiunt, qui color lacis eft, nn autera 
genus 
