1q6 CoMMENTARlI. 
tales menfuras diligenter adeo poffet coUigere. Si qui tamen eft 
error , credibile eft eum non effe longe maximum . Utcumque 
ideft, illa certe immanibus rupibus , & rigentibus late faxis afpe- 
ra adfurgebat , quae faxa nihil magis, quam pumex, videbantur 
cum aliud fortaffe efifent. Qua parte caurum fpedabat, qui eft in- 
ter magiftrum, & zephyrum , fmuabat fe fe, & pelagus admittebat, 
Atque hinc ardentes flammarum globi, torrentefque ignei excur- 
rebant, ruebantque ad caelum de node . Hunc metum toUebat 
dies fic enim orto fole apparebant, quafi fumus. A tanto seftu 
aqux circum maiorem in modum incaluerant, lateque fervefce- 
bat mare, ut appropinquare navigia fine periculo non poffent. 
His fcriptis nunciatum fuerat eam infulam paullatim coepiffe de- 
primi , & iam fere totam fub aquas efle reconditam . 
Quam eflet optandum, ut phyficus quifpiam ad hanc infulam 
fine periculo appellere , eamque infpedare propius potuiflet, 
Sic certe accuratiorem eius hifloriam haberemus, unde aliqua 
hypothefis ad explicandos infularum ortus ( iam enim non paucx 
numerantur , qux fimili modo ortx funt , infuiae ) exfiflere fortafle 
poflet. Sed quod unius confideratio praeftare non potefl^, id for- 
tafle multarum efliciet comparatio , praefertim cum id omnibus 
fere commune fit, ut & cum terrx motu nafcantur, nec fine con- 
gefliorum lapidum , flammarumque eruptione , & fragore . Quod 
autem mirabilius di<5lu eft, videntur loca quxdam , & maria elle 
eo ingenio, ut fcopulos novos edere, atque infulas haud xgre 
poflint. 
Et fane cum prope infulam (San^lorino nomen efl ) in xgeo 
mari pofitam anno millefimo feptingentefimo feptimo ad X Kal. 
lun. nova quxdam infula non fine ipfius Sandorini motu, & in- 
genti flammarum vi fubito exorta fit ; haud inde longe aiiam pari- 
ter infulam in eodem mari ortam efle anno primo oiympiadis cen. 
tefimx quadragefimx quintx, qui efl ante Chriflum natum cen- 
tefimus nonagefimus fcxtus , Lavaiius in fuo ad Aioyfianam itine- 
re docet, quo in libro multa de harum infuiarum ortu diferte ex- 
plicat . Neque defunt qui aliam quoque eodem in mari anno mil- 
lefimo quingentefimo feptuagefimo tertio fubito exflitifle affir- 
ment , idque ut credamus, aiiarum exempia nos movent . 
Quid vero in ipfis Azoribus? in quibus prope ipfam S. Michae- 
Hs infulam, prope quam recentiflimum hoc, quod fupra diximus, 
faxum repente emerfit, aiia parirer infula cum magna lapidum e 
mari erumpentium vi , & fragore Ov^oginta fere ante annis cx im- 
provifo dicitur exfliitiire . Idque a Gaflendo accepimus , qui infa- 
ix eius 
