Commentarii . 
Ohjervationes ^hjjica varU» 
"JUlla pars effet, in qua vagari latius polfem, quam in phyfi- 
ca, fi omnia quidem, quac ab Academicis bononienfibus 
cogitata funt , & Academix propofita , diligenter quoque fcri- 
pta, & confervata eflent, nec ufquam alibi emifsa; fed quoniam 
multa mandata litteris non funt, non pauca etiam propter tur- 
bulentiflima Academiac tempora perierunt , qux vero exftant , ma- 
gnam partem funt edita ; idcirco in maxima rerum abundantia 
breviflimum me efse oportet; pauca tamen ex iis, quae adhuc con- 
ftant 5 attingam, ficquidem, ut indicare potius videar, quam ex- 
ponere . 
Ac primum Vi6^:orius Stancarius, qui astatem prope in his ftu- 
diis confumfit, permulta olim in Academia propofuit, & de in- 
ftrumenti ratione , quo quantum aeris in recipiente machinae 
pneumaticac ab exantlationibus quotlibet reliquum fit , cogno- 
fceretur , & de atmofphaerx denfitate dimetienda , & de lumine 
traiiciente aera , & de fono, & de vifus fenforio, in quo partem 
inefse aliquam, quac minime fentiat, quemadmodum Mariottus 
ante expertus fuerat , ipfe quoque experimento, & ratione con- 
lirmavit . Similiter de aeris elatticitate multa difseruit , quam fic 
utique intendi exiftimabat, ut denfitatis fere proportionem fe- 
queretur ; quam opinionem a Mariotto propofitam Nuguetus 
propter experimenta quaedam fua non probabat . Stancarius in 
hifce Nugueti experimentis aliquid excipiendum efse, idque quid 
efset, oftendit . Qux ego omnia fufius explicarem , nifi hxc ipfa 
in ftancarianis fchedis iamdudum emiftis paterent omnibus. 
Sed quoniam ad aeris elafticitatem , & Mariotti , Srancariique 
fententiam delapfi fumus, iocus ipfe poftulare videtur, ut expe- 
rimentum Geminiani Rondelli paucis tradam . Is nondum addu- 
ci potuerat , ut crederet elafticitatem in aere proportionem fequi 
denfitatis i itaque ad hanc opinionem, fi fieri pofset , convellen- 
dam , hoc tentavit . Tubum virreum inflexum fic pofuit, ut am- 
bo crura furfum fpedarent. Erat unum crus breviflimum , atque 
in fummo , ne quid inde contenti intus aeris exire pofset, pcr- 
fede occlufum . Erat paritcr fumma pars huius cruris multo la- 
tior quam cetera: , & intus in cvlindri figuram conformara . Tu- 
bo in hunc modum conftituto iuftit Rondellus per crus alrerum, 
quod 
