GoMMENTARH* 20^ 
quod erat longiflimum, & apertum, mercurium paullatim in: 
fundi, quo aer in breviori crure contentus magis, magifque pref- 
fus, conttridufque in femper minora fpatia contraheretur . Id dum 
fieret, notacis fpatiis, in quibus aer deinceps coardabatur , nec 
non & variis mercurii ahitudinibus, qux his fpatiis, coardatio- 
nibufque refponderent, impofito calcuio , quanta coardati aeris 
in quoque fpatio vis eflet, coUigebatj fcimus enim in quoque 
fpatio tantam eile debuiffe , quanta fatis elTet ad prementis mer. 
curii pondus, & totius atmofphaerae vim fuftinendam ; quas duo 
cum elfent cognita, non poterat inclufi , conftridique aerss vis non 
cognofci . Res autem fic cecidit , ut Rondellus maxime optabat^ 
nam quamvis in ipfo comprelfionis initio vim tantam conftricli 
aeris invenerit, quantam denfitatis ratio poftulabat, idque mul- 
tos in fpem erexiiTet fore, ut ea reciproce fpatiis refponderet , ta- 
imen au6ta nonnihil compreffione hxc proportio non apparuit. 
Esperimentum hoc fatis diiigenter narravit Rondeilus in fre- 
quentiffimo Academicorum , aiiorumque conventu coram Infti- 
tuti Prxfed:is . 
Redeo ad Stancarium . Is inter ceteros labores, quos multos, 
& graves ad phyiicam iliuftrandam fufcepit, animum quoque ad 
tiiermometra fabricanda adiecit , cumque muita amontoniano 
more fecilTet, ac de his fermo in Academia incidiffet , propofuit 
Rondeiius , ut qu^reretur , num qua forte thermometra confici 
poffent, qux varios caloris gradus diiatatione, feu contraftione 
aeris in phyala contenti oftenderent, quxque haberent partem 
fummam perfeite occiufam , & aere vacuam . Eft enim pars hxc 
aperta in amonronianis thermometris , & externum admittit ae- 
rem ; id quod incommodi non nihii habet . Nam femper in acfti- 
mando caioris gradu ponderis atmofphaerx ratio habendaeftj ne- 
que id opus efset , fi pars fumma tubi occiufa efset , & vacua , 
Cum hsec Stancarius audifset, ftatim opus, ut phyficorum , quan- 
tum pofset, ferviret commodo, in fe recepit, ac brevi tempore 
thermometrum taie confecit^ quaie Rondeilus defideraverat , 
Nam ciim tubum fumfifset inflexum , cuius crus alterum brevius 
efset, & occiufum , idque phyala rotunda terminaretur ; aite- 
rum. vero longius, & apertum ; in hoc pauliatim mercurium inftil- 
lavit, fecitque inter inftiliandum , ut inclinato fixpius, & multis 
modis tubo, mercurius crus longius prope univerfum impierer, 
cum phyalam nondum attigifset. Re huc dedu(^a ftatim fupre- 
mam eiufdem cruris partem igne moliivit , tum contorfit, & oc- 
clufit; poft tubum invertit, ut quidquid aeris, in fumma parte 
Dd reli- 
