CoMMENTARII. 223 
net, quiefcere dicitur, eiufque quies vocatur abfoluta, fin autem 
confideretur quatenus eamdem ab aliis corporibus diftantiam fer, 
vat , pariter quiefcere dicitur, eftque eius quies refpediva , 
Sed funt multi, iique graves phiiofophi, qui cum fpatium in na- 
tura elTe a corporibus diftindum nuUum vehnt , iidem motum 
omnem abfolutum toUant neceiTe eft , nuliumque ahum rehn« 
quant , nift refpedivum . Quos hcrcle ne audiendos quidem pu= 
tarem , fi vel motus refpedivus fine abfoluto efte non pofTet , 
vel ipfe per fe ad phaenomena quxque exphcanda non eftet fatis ; 
fed quoniam ad phxnomena fatis elt , & fine motu abfoluto for- 
taffe efte poteft, & prxterea a philofophis xquQ omnibus ponitur, 
idcirco videndum eft , ne illi opinione errent , qui ad motum re- 
fpedivum etiam ablolutum adiungunt. 
Quod fi itaeft, fic fane dicemus moveri corpora , quemadmo. 
dummagna, five parva dicuntur; nam ficut neque magna, ne- 
que parva in fe ulla funt , fed talia efle ex ahorum comparatione 
dicimus ; fic nuUum corpus per fe quidem movetur , aut quiefcit, 
nifi referatur ad ahud corpus. 
Quamvis vero nihil faspe intereft, utrum ea, qux phyfice, &rea- 
pfe in motu accidunt, ex proprietatibus motus abfoluti, an ve- 
ro ex proprietatibus motus refpedivi ducantur ; eodem enim fer- 
me recidunt ; tamen fi rem ipfam , veritatemque fequi volumus , 
funt ea magis ex his , quam ex iUis repetenda . Proprietates autem 
niotus refpeftivi cum multae funt , tum hx videntur prxcipuae , 
Primum poteft idem corpus fimul re ipfa moveri , & quiefcere ; 
nam cum moveri nihil aHud re ipfa fit, nifi mutare diftantiam , 
quam corpus habet, ab ah*o corpore, quiefcere autem non muta- 
re j poteft hercle idem corpus fimul mutare diftantiam , quam ha- 
bet ab uno corpore , & fimul, quam habet ab aUocorpore, non 
mutarei quemadmodum navigantibus accidit , qui fedentes in na- 
vi diftantiam, quam habent a puppi, utique non mutant, mu- 
tantveroeam, quam habent a litore ; hiquefane, fi ad puppim 
refcrantur, quiefcunt; moventur vero, fi ad Utus . 
Secundo nequit unum corpus ad aiiud accedere , quin hoc 
aeque ad ipfum accedat ; nam quantum diftantia minuitur , quam 
iUud ab hoc habet , tantumdem pariter minui oportet diftantiam , 
quam habet hoc ab iUo, Eademque de cauifa nequit unum cor- 
pus recedere ab aho, quin hoc pariter ab iUo recedat . 
Tertio dum unum corpus ad alterum accedit, vel ab altero re- 
cedit , oportet ut cauila motrix , five ea Deus fit , feu quidvis 
aUud (quamvisnemo Deum eile negat i fed funt muhi, qui vim 
etiam 
