COMMENTARII. 22$ 
ribus diftin^tum tollerent, ac perfuaderi tandem fibi finerent, nui- 
lum exfiltere in natura motum nifi refpedivum . 
Neque ego tamen id dico, ut communis haec, atque in animis 
infculpta fparii notio penitus abiiciatur, aliud eit enim notionem 
hanc ad ufus aliquos retinere, aliud iudicare, tale aiiquid in re- 
rum natura exfiltere , quale ha;c notio repraefentat . Et fane 
quamvis non admodum cum iis pugnem, qui fpatuim elTe nul- 
lum putant, concedam tamen libenter polte nos eius notione, 
atque idea & rede uti , & commode ad velocitates , quemad- 
niodum plerique omnes faciunr, dimetiendas . 
Nam ficuti in magnirudinibus settimandis, quamvis corpora 
per fe neque magna, neque parva fint, fed ex comparatione taha 
aicantur, tamen ne aha cum ahis comparantes progrediamur lon- 
gius, magnitudines quafdam perinde lumimus, quafi per fe tales 
eilent, eiTque arbitratu noilro fic fumtis , ftabihtifque ex ipfarum 
comparanone de ceteris omnibus iudicium facimus; fic pariter 
quamvis corpora neque moveantur per fe, neque quiefcant , fed 
unumquodque ex relatione ad alterum aut quiefcere dicatur, aut 
moveri i iuvat tamen quaedam affumere arbirratu noftro , eaque 
ficponere, quafi fixa , atque immobiha per fe eifent , ad qux fi ce- 
tera referantur, dicantur hxc vel quiefcere , vel moveri , 
Atque hinc fortaffe opinio fpatii orta eft ; nam hcet aha per- 
multa, quafi fixa per f e , atque immobiha poni pofi^nt, puta mun* 
di polos, centrum terrx, vel fohs , vel quidvis aHud , ad quac re- 
fpicientes dicamus cetera vel quiefcere, vel moveri , praeftat ta- 
men comparationem habere expeditiorem . Ita percommode vel 
narura , vel confuetudine fadum eft , ut immenfse cuiuldam, im- 
mot2:que , & penerrantis omnia extenfionis notio, quae extenfio 
fpatium dicitur, in mentibus hominum infederit penitus, atque 
inhaeferit . 
N^m cum hunc , quem adfpicimus , univerfum corporeum 
mundum in hoc Ipatio locatum , deicriprumque elle inteUigamus ^ 
fequitur , ut mobiha, & vaga corpora diftantias mutare interfe, 
vicinafque non pofiinr, quin aha manere in fuis fpatiis videantur, 
ah"a inde difcedere, & accepto impetu fuis curfibus longos tradus 
conficere . 
Confedi autem tradus longirudo, prout citius , vel tardius 
confedus eft , quafi menfura adhibetur ad velocitatem corporis 
xlHmandam , quac velocitas fic xHimata dicirur veiocitas abfolu- 
ta ; quamvis vero veiocitas refptdiva admodum ab hac differat, 
ut quae in eo confiftit, quod corpus eam , quani habet , diftantiam 
Ff ab alio 
