COMMENTARII. 227 
intelligunt, quafit, ut tanta vi fe fe laxent corpora, repellant- 
que , quanta fuit compreflionis vis, atque idus. Et fane, fi nullo in 
corpore elafticitas talis eft, oportet eas leges motus, qux perinde 
conditx funt , quafi ea talis eflet , nonnihii ab experimento, ideft 
a veritate aberrare» At funtqui perfe^iam elafticitatem aliter ex. 
plicant, eamque effe definiunt, qua fit, utcorpora, qux ex idu 
compreffa, atque inflexa funt , primx figurx plane, perfedeque 
reftituantur. Sed horum utique definitio vel eodem recidere de- 
bet, vel minus ad rem facit ; neque enim ad leges motus conden- 
das quidquam proprie refert , utrum corpora fuam figuram plane, 
perfedeque recuperent ; fed illud unice attendendum eft , qua vi 
id faciant, fe feque repellant ; haec enim vis fequentes inde morus 
per le utique mutare poteft , recuperatio figurx, fi ab hac vi fe- 
iungarur, non poteft , 
Ut ut eft , Rizzettus certe aliam efte cauftam contendit, cur ex- 
perimcnta cum propofitis legibus non confenciant : quod fcilicet 
vis elaftica- quae ex idu in corporibus excitatur , quam vis vi idus 
plane xqualis fit , tamen non fie totam in diftrahendis, repellen- 
difque a congreftii corporibus confumit , fed unam tantum fui 
partem , cum pars altera in alioquopiam confumatur . Quod fi ii- 
li , qui leges motus condiderunt , non totiusquidem vis eiafticx, 
qux in iftu excitatur , rationem habuilTent , fed eius tantum par- 
tis , qu3c ad rempertinet, quaeque in pellendis, diftrahendifque 
corporibus confumitur, effent leges iWx proculdubio, & veri fimi- 
liores , & magis curn expcrimentis confentientes . 
Et fane cum vis eiaftica in congreft^u corporum excitata duo 
pracftet, quorum primum eft , ut ipfa corpora a congreftu ipfo 
in contrarias partes peilat, alterum vero, ut in utroque corpore 
tremorem quemdam, ofciliationemque faciat , cuius tremoris cer- 
tiflimum indicium habetur fonus, minime putandum eft vim eia- 
fticam fe toram in una harum adionum confumere; fed potius di- 
cendum eft , confumi eam partim in una , partim in aitera, ideft 
partim in urgendis, peiiendifquc de ioco corporibus , partim in 
ipforum tremore efficiendo . 
Facilis autem , & expedita iegum motus condendarum ratio ef- 
fet, fi pars iiia eiafticitatis, quae in peiiendis, diftrahendifque cor- 
poribus confumi debet , eftet cognita; fed ea poteft , & pro corpo- 
rum materia , & pro magnitudine, & fortafle etiam pro figura 
variare, neque ad certam perpetuitatem in quovis corporum ge- 
nere deduci poteft, nifi per experimenta , obfervationefque mul- 
tas, & diiigentes. 
F f 2 Cum 
