21% CoMMENTARIi. 
Cum in hanc ergo rem Rizzetus impenfius incumberet, theo- 
srema videtur inveniife faris probabiie , & ad id , quod qua:ritur, 
tam accommodatum , quam quod maxime . Idque theortma eft 
huiufmodi. Cum veiocitas rcfpcdiva , qux Cit in corponbus poft 
idum , aliquantulum deliciat ab ea , qux erat in ipfis ante idum , 
videtur hic defedus proportionalis eile tempori , quo eadem cor- 
pora pulfa, & comprelfa reitituuntur . id autem experimenta de- 
clarant duo . 
Primum experimentum eft hoc. SumHt Pvizzettus tria globulo- 
rum vitreorum paria . Giobuii primi pans diametrum habebant 
trium unciarum , fecundi duarum , terru unius, ut eilent diverfo- 
rum parium diametri inter fe, quemadmodum 3 , 2, i. Fecit, ut 
globuli primi paris fimui congrederentur , notavitque diligen- 
ter velocitatem refpedivam , quam habuerunt vei ante , vei poil 
3<ftum ; fic tamen ut refiitentiam aeris omnem detraheret more 
neutoniano; idemque experimentum fecit tum m fecundo pari , 
tum in tertio . Exitus autem fic habuit . In primo giobulorum 
pari cum veiocitas refpediva ante idum fuiifet 1 1 , fuit pol^: idum 
10. In fecundo pari cum fuifiet ante idum 16, fuit polf jctum 15 . 
In tertio pari cum fuifiet ante idum 31 , fuit poft idum 30; ut 
velocitatis refpedivae defedus efient in primo pari in fecundo 
pari , in tertio pari qui fane defedus funt fere 
proportionalcs diametris 3 , 2 , i . Quapropter cum etiam tem- 
pora , quibus giobi comprefli reliituuntur , demoniirante id Car- 
reo, fint eorumdem diametris proportionaiia , iequitur necelfa- 
rio, ut defedus pariter veiocitatis refpedivse iiis temporibus pro- 
portionaies fint . Quod erat demonitrandum . 
Secundum experimentum eit lioc . Chordam chalybeam fibi 
paravit i ac cum chordarum ea natura fit, ut ubi tenf;je funt , fi 
pellantur , fe fe i^:atim elafticitate reiiituant fua , idque faciant 
modo citius, modo tardius , pro eo ut magis, vel minus teniac 
funt , fecit , ut eam , quam dixi, chalybeam chordam vanis mo- 
dis tenderet ea mente , ut fi poitea peileretur, modo iongiori, 
modo breviori tempore fe fe reititueret . Inter ceteras vero eius 
chordae tenfiones elegit prsecipue tres , qux efficerent, ut chorda 
pulia iis remporibus reititueretur , qux tempora elfeiit inter f e , 
quemadmodum 3 , 2 , i , quas tenfiones allecutum i"e elle ex ipio 
fono, qui chorda pulfa modo acurior, modo gravior tdcbatur , 
intelligebat . In fingulis autem tenfionibus globum eburneum 
B\o appenfum in chordam deniittebat, qui, ut eamattingebat , ita- 
