26o COMMENTARII. 
porro cognitis , quantitas etiam illius anguli , quem axis folaris 
radii cum meridiana facit , quique altitudinem indicat, quam foi 
obtinet in meridie , trigonometrica ratione facile manifeltatur . 
Verum ut omnia rede procedant , neceffarium eli duo, qux 
maxime difficilia funt, fervari ; ideft ut neque foraminis mutetur 
pofitus, neque linex . Si enim foraminis centrum furfum , deor- 
fumve tantillum agatur , non eadem gnomonis manebit altitu- 
do, quemadmodum eft necelTarium ; fi vero horizontaiiter ufquam 
moveatur, vel a plano meridiani circuli difcedet, vel certe initio 
meridians linex non perpendiculariter imminebit . Et fimiliter 
turbari omnia oportet, fi linea ipfa vel tantillum commoveatur ; 
nam neque folis radium in ipfo meridiei pundo excipiet , fi ad 
finiftram , dextramve ufquam deflexerit ; neque erit ad altitudinem 
folis oftendendam accommodata, fi aliis partibus introrfum ada- 
dis , aliis furfum profilientibus quafi undasegerit, &divifiones, 
ceteroqui accuratiffimae, fuis locis non permanferint . 
Idque ipfum ne iongo temporis intervalio accidiffet, Manfre- 
dius veritus , prxftans liocce, & finguiare inftrumentum ad menfu- 
ram , & normam ftatuit exigere ; eoque in opere comites fibi ad- 
iunxit , & focios lofephum Boifium Marchefium parmenfem , & 
lacobum Parmam honeftiffimos homines, & in rebus mathemati- 
cis verfatiffimos , nec non & Francifcum Mariam Zanottum , 
aliofque , in quibus minime reticendus eft lofephus Nadius , cui 
fuit ilie in aftronomico munere fupremus labor . Etenim paullo 
poft deceffit , Quas vero hi menfuras egerint , qua ratione , quo 
ftudio, qua diligentia demum , induftria, & iabore, non dicam ; 
plus enim ad commendandos iiomines hxc faciunt, quam ad rem 
ipfam cognofcendam . Suatum tantum defcribam meridianae li- 
neac , qui in peragendis menfuris apparuir , quodque remedium 
ad huius inftrumenti vitia ( funt enim neque nuila , neque me- 
diocria ) cenfuerit Manfredius adhibendum . 
Primum ergo foraminis centrum nihii quidquam immutatum 
«rat; quod fane coramota non minimum , luxataque ( ut certiffi- 
mis obfervationibus compertum fuir ) lamina mireprorfus, nec 
fine fato quodam videtur accidiiTe . Sed oportet iaminam , cum ex 
ea parte , qux meridiem & occafum fpedat, non nihii deiapfa 
& inclinata fuerit, tantumdem ex altcra parte eredam , & furfum 
a6tam efte, ut medium quod eft pundum , ideft foraminis cen- 
trum, loco manferit . Ut ut ea res habuit, iliudcerte, & initio 
meridianx iine* imminere plane ad perpendiculum vifum cIl , & 
quod proxime requirebatur , iuftam ab eo ufque adhuc fcrvaffe 
diftan- 
