CoMMENTARII. 27 1 
mum fedentcs, fic poftea, torquente fe paullatim luna, proce- 
dunt , ut videantur id fpatium intra lunam conficere, quod ad 
totam eius diametrum ita fit , quemadmodum 12 ad 100, qux fa- 
ne proportio ilios ipfos oftendit viginti feptem gradus, quos fupra 
diximus . 
His dubitationibus exclufus Nadius Ricciolii , atque Hevelii 
obfervationes, ne qui fulpicandi locus reliquus elfet , alia ratione 
vocare in dubium conftituit ; quod fcilicet quamvis , & accuratae 
fui^Tent, &perpetux, fuiifent tamen inftrumenta, quibus ilii ufi 
fuerant, nondum fatis perfeda . Micromecro enim , ut fcimus, 
illis temporibus non admodum utebantur . Fecit ergo iple , ut 
micrometro adhibito in eifdem maculis eafdcm iteraret obferva. 
tiones ; idque fecit tam diiigenter, tamque accurate , ut fibi ipfe 
fufpfcduselTe non poffet» Ac cum eos macularum progrelfus nihi- 
lominus inveniilet , qui fatis cum Riccioli , atque Hevelii , Gri- 
maidique obfervationibus conientirent , hxc illi demum conlen- 
ifio tanta dubitationem omnem ademit , & neutonianam penitus 
eripuit hypothefim ; qua erepta quantum fupponendi ftudium pof- 
fit, in eo apparuir. Homo enim hypothefeon cupidus, aitrono- 
micis phyfica admifcens in id fyftema fe coniecit, in quo cum lu- 
nx vim nefcio quam tribuilfet, per quam eamdem feraper faciem 
ad alterum eilipfeos focum e Neutoni opinione converteret, aliam 
praeterea vim addidit e fubtiliftirax materiac vortice , quo luna tum 
circa terram ageretur, tura etiam non nihil circa fe ipfam; eafque 
ambas vires fic temperavit , compofuitque , ut tanta inde libratio 
exfifteret, quantam obfervationes tum aliorum poftulabant, tum 
fuae. Sic duo maxime adverfa fyftemata , eaqueomnium, qua: ad- 
huc exftant, nobiliffima carrefianum , neutonianumque iimul 
compofuit, quodfacinys, quantumfcio, ante ipfum nemo fece- 
rat . Ut ut id habet, non parum certe profecit, quod Riccioli , 
Grimaldi , atque Hevelii obfervationes micrometro adhibito cer- 
tiores fecit , 
Venio nunc ad illud, quod tertio loco propofui de mercurii 
cum fole congrcilione . Mercurius planeta eft perexiguus , & cir- 
ca folem voivitur admodum parvoambitu. His de cauffis vix um- 
quam rite vel in maximis a fole receffibus potcft obfervari . Nam 
orto fole impedit huius fulgor , ne probe cerni , atque infpeftari 
poifit . Melius videretur pauUo ante folis ortum , vel fub occafum ; 
led tum mercurius; ut qui femper proxime 1'oiem verfacur , haud 
longe ab horizonte abeft plerumque in vapores immerfus. Com- 
modifrimum obfervaadi tempus, orto fole , fi quando accidat, ut 
mercu- 
