272 CoMMENTARII. 
mercurius inter folem , & terram interponatur ; tum enim fi con- 
tra foiem fpedetur, inftar maculx videri debet folis orbem pera- 
grantis . Sed difficile tempus prxnofcere , quo id accidat ; facit 
enim obfervationum pauciias , ut huius planetae curfum non ita 
fixum habeamus, & certum j namque aftronomorum obfervatio- 
nes in folis, & mercurii congrelTibus pauciffimx adhuc funt, & 
pofl: memoriam hominum , fi poltremam excipias, omnino fex , 
quarum prima GaiTendo refertur , Caflino ultima j fuerunt autem 
pleraeque ad aftronomorum diligentiam , ut in re nova , olrenden- 
dam fatis accuratae, ad pianetac curfum definiendum non fatis. 
Veteres teiefcopio caruerunt, & ad fubtiiitatem tantam adfpirare 
non poterant. 
Hacc cum ita effent, continere fe tamen aftronomi non potue- 
runt, quin varias mercurii cum foie congreffiones , hominesprx- 
dicendi cupidi , in futurum tempus nunciarent , qua in re mercu- 
rius illos fefelHr fcpenumero. Nam neque anno miilefimo feptin- 
gentefimo feptimo 111 Non. Mai. in fole vifus eii , neque VIII Id. 
Nov. anno fupra millefimum feptingentefimum decimo , cum his 
diebus utique oitendilTet, fe per foiem , fi altronomicis calculis 
fides haberetur , progrelTurum . Eodemque anno ad diem Vlil 
Id. Mai. maxima illius fuerat , & quafi certiffima exfpedatio . Nam 
omnes pxne caicuii id ferebant, nec videbatur ai^elfe polTe mer- 
curius a fole in tanta aftronomorum confenfione . Verum cum 
dies difla iiiuxifTet, tamen abfuit, aftronomis fruftra diu, multum- 
que exfpedlantibus, qui mercurium, quod folis marginem excur- 
rendo perftringere debuiftet, non nihil ad auftrum deflexiire fu- 
fpicati fuerunt, & folis occurfum, & aftronomicos caicuios de- 
clinaiTe . 
Interim cum omnia male vertere viderentur, fpes erat tamen 
in die V Id. Nov. anni millefimi feptingentefimi tertii , & vicefimi , 
quo die pariter videbatur mercurius folem procui dubio tranfmif- 
furus , aftronomis confentientibus . Neque fefellit exfpedatio j 
namque cum dies dida adefiet , omnefque aftronomi in folem 
oculos, & teiefcopia , dubioadhuc, fufpenfoque animo , direxif- 
fent , cunda pxne Europa infpedante, iiora a meridie, Bononix 
quidem, tertia, minutis primis viginti fex , fecundis viginti duo- 
bus, exipettatifTimum mercurii indicium in Ible tandem fe oftendit ; 
nam primum exigua quxdam foveola Manfredio , & fociis, qui in 
fpecuiam ad obfervandum fimul fe conrulerant, in ortivo folis 
margine repente excavata comparvir , monuiccue planetam id 
temporis in folem ingredi j eacue fenfim auda , & magis magifque 
