2%2 COMMENTARII. 
fi telefcopia adhibeantur, qux ad parietem probe firmata, quin- 
decim , aut viginti pedes longa fint , ac demum talia , qualia nec ha- 
beri , nec tradari facile poirunt » 
Comparavit poftea cor fcorpii cum taurioculo, eratque in ca 
obfervatione maxima exfpedatio . Nam cum hxc duo (idera ita 
locatafint, ut alterum alteii e diametro fere opponatur , oportet, 
ut eodem anni tempore in contrarias aberrent partes, fitque idcir- 
co illorum aberratio manifePdor. Spem tantam res ipfa fruftra- 
vit . Nam cum fuas obfervationes fex ipfos menfes Manfredius 
continuafTet , nulla varietas, nuUumque difcrimen inter utriufque 
fideris ad meridianum circulum appulfus fe oftendit . 
Comparavit denique firium cum arduro , vel quod prxclarilli- 
mx totius cxli ReWx funt, vel quod dudum ab egregio aftronomo 
lacobo Philippo Maraido per litteras admonitus fuerat , in ho- 
rum fiderum comparatione anomaiias elTe aliquas , Et fane obfer- 
vanti Manfredio, & temporis medii intervalium , quo ardurus 
firium in meridiano circulo fubfequitur, diiigentiftime coliigen- 
ti, id minime conftans, fed aiiis anni temporibus aliud efte vifum 
eft . Neque difFerentia erat contemnenda; quippe qux novem fe- 
cunda fcrupula interdum xquavit. Ac fi iiia varietas cum coper- 
nicanorum ratione perpetuo confenfiftet , fuiftet faitem in duobus 
fideribus copernicani lyftematis indicium aiiquod; fed ea primum 
Copernico obfequi vifa eft , cum differentia tem.poris in dies ma- 
gis, quemadmodum opus erat, minueretur; poft autem minime 
fecunda fuit ; nam cum increfcere debuiftet > paullatim imminuta 
eft , & contra increvit, cum minui oportuiftet. Ac demunT cum 
differentia maxima in ianuarium, aut februarium menfem inci- 
dere debuift^et, in iunium iere, aut quintileni incidit: e contrario 
cum minima ad fextiiem fere, aut feprembrem exfpedaretur , an- 
tevertit, ac februario, feu martio menfe fe prodidit . Qu.x omnia 
cum Maraldicis obfervationibus prxclare confentiunt, coperni- 
canorum commoda non iiiuftrant : quibus ptopterea iilud dicen- 
dumerit, quod minus veilent, ideft- , orbem ilium , in quo terra 
circa folem convertitur , ufque adeo exiguum efte, ut, fi cum ftel- 
larum diftantia comparetur, pun6li loco fit j in quo femper vuigi 
phantafia cum iiiis pugnabit, potens adverfaria . 
Sic Manfredius copernicanos certiftimo argumento exclufit , 
idque faciens nobiiiffimum phitnomenum in duobus maximis fide- 
ribus confirmavit, quod qucmadmodum explicaturi fint phyfici , 
exfpe^tamus. Oftendifte autem prxclarum eft, etinmfi cauiTx non 
cvolvantur . Et fane caulTa vix ulla occurrit, cur tales, ac tantx in 
firii , 
