Opuscula . 3 17 
bellandos morbos) & prxcipue eos a nimio acido obortos , quales 
funt Diarrhsea , Fluxus uterinus , Podagra , Hytlerici affN^dus 
(quorum prxcipue a nonnullis peculiaris domitrix Cryftallus re- 
putatur) ac huiufmodi alii, nam Cryftallus obfervante Ettmulie- 
ro in commentariis Scroderi, & Ludovici , ut in Pyrotechnia ra- 
tionali, & Mineralogia dilucidata : omneacidum^ quod effer^efcen^ 
tias in cor^ore fufcitat , ahforbct , fecura e corpore ducit , hac de re 
in nimia acrimonia falium egregie prajlat , Quibus verbis non pauci 
rei medica: fcriptores calculos addunt , fed prxcipue Valentini im 
fua fimplicium Hiftoria reformata, in qua hiec ipfa fcriptis prodi- 
dit : Maxima njis Cryjialli in eo Jtta eji , ut acidos humores Jiomachi , 
isf intejlinorum tem^eret ^ ahforheatque in pduerem trita, Ex quibus 
omnibus coUigendum eft, ut mea quidem fert fententia , Cryltal- 
lum a prsfatis fcriptoribus habitam fuiife Alcalicum corpus acida 
omnia temperans, ac abforbens , veluti funt Coralia , Oculi 
Gammarorum, Margaritae, ac eiufcemodi alia , quorum dulcandi 
acidos effedus palam fiunt , cum vel Aceto , vel Succo Limo- 
num, vel acidis fpiritibus immerguntur , nam ipforum acidita- 
tem infringendo in dulcem faporem ipfos liquores ferme immu- 
tant. Hac de re nil mirum, fi hxc ipfa alcaiica corpora in medi- 
cum ufum revocata fuerunt, ad nimium acidos fuccos, in humano 
corpore nonnumquam exiftentes , temperandos , nec non ever- 
tendos . 
Si vero huiufmet naturac efTet montana Cryftallus, qux ad prse- 
fens in officinis ufurpatur, nullam dubitandi anfam mihi praebuif- 
fet, utrum ipfa in praefatis morbis exhibita , iis fuccurrere valeat 
nec ne ; verum cum mihi longe ante fatis fuperque nota extiterit 
Cryftalli duriflima compages , pluries admiratione correptus fui, 
quomodo tot , alias folertilTimi , fcriptores Cryftallo adfcribant fa- 
cultatem acida dulcorandi ; qua de caufa non femel cogitavi ali- 
quod inftituere experimenta, ut periculum facerem utrum revera 
Cryftallus eiufcemodi facultate donata cxiftat. Tali autem mex 
cogitationi calcar addidit occafio de ipla Cryftaiio diiferendi in 
Anni elapfi exercirameniis , in quibus, quxque fuerunt , eo tem- 
pore, circa Cryftallum meo tentamina mifTa feci , atque, ut a mc 
paulo ante commemoratum fuit , pro hocce Academico fermo- 
ne , data opera fepofui j non dumtaxat ur, vobifcum ( Sodales or- 
natiffimi ) ea quxque fuerunt communicarem ; fed maxime , ut 
palam liatquales fint uberrimi frudus, qui ex huiufce Litterariae 
Infiitutionis annuis confuetis e^iercitationibus colligi poiTunt , 
Ut vero hoc rite peragerem , haud negiexi prius percurrere quor. 
quot 
