OpascuLA 
17 
quseftio pofllt dirimi , quK in fluminum fcientia , graviflima 
eflb cenfebatur: utrum alvei perpetuo attolii debeant, quem- 
admodum Viviano placuit , an certum habeant terminum a 
natura conftitutum , quatenus efferantur , quo cum efFeren- 
do fefe pervenerint, declivitatem ampiius non mutent, fed 
eamdem retineant femper , quod eft; firmiflimis argumentis 
a Gulielmino demonftratum , Etenim fpatio temporis non 
admodum longo, eoque , quo maris elatio non admodum 
fenfibilis efle poflit , fluminibus fane nihil novi accidet, mo- 
do aivei non nimium in longitudinem producantur ; fed 
feculis ipfis vertentibus , declivitates mutari fluviorum om- 
nium oportebit , fic utique , ut illam femper inclinationem 
retineant , qux. fit cuique pro varia aquarum natura , ideft 
pro quantitate atque ingenio tum ipfarum , tum eius ma- 
terias, quam fecum vehunt , accommodata . 
Quid dicam de aliis muitis, quae coUigi a philofophis 
poterunt ad miras terreftris huius globi viciflitudines expli- 
candas? Ampliflima illis certe patebunt fpatia cum ad ori- 
ginem illorum coiporum inveftigandam , quae modo natu- 
ralia , modo artificialia in locis planis vifuntur, five in ca- 
vandis puteis, five in foflls paullo profundioribus deducen- 
dis, tum vero etiam ad temporum antiquitatem , & primos 
rerum ortus evoivendos . Ac fi rem totam diligentiflimis , 
ut par eft , obfervationibus perfequantur , non dubito quin 
monumenta illis fuperfutura fint, ad hiftoriam non modo 
prxteriti ac prsefentis temporis , fed etiam futuri , conte- 
xendam . 
Hadenus hxc fcripferam , ac cum quibufdam Academf. 
cis noftris communicaveram , cum mihi curfus Phyficus Ni- 
colai Hartfoekeri Hagae Comitum editus anno 1730, Vene- 
tiis allatus eft , in cuius operis libro feptimo de hac eadem 
re agitur . Gavifus fum mihi fcilicet, quod &c de maris ela- 
tione , & de ratione ipfam dimetiendi ex proportione illa , 
quam habet labens aqua ad terram , quae labentem in mare 
turbidam facit , mihi cum tanto homine convenerit . Putat 
ille notiflimam paffim efle batavis perpetuam hanc maris 
elationem ; ac cum videat antiquos illos aggeres , quibus 
mare coercent , quofque ipfi digas vocant , declivitate 
omni carere , acute coniicit , non totos uno tempore, fed 
per partes & temporuni intervalla exftrudtos efle, prout 
T, IL F» IL C aquae 
