148 
Opuscula . 
rae , an extranese alicuius materix adhsefioni fit tribuendum,^ 
Enimvero arena illa, qux apud nos e vicinis collibus erui. 
tur, colore luteo, recipere lumen recufat , quandiu ochra> 
unde colorem habet , infeda eft ; hac abfterfa , &. alba fit , 
& pellucida , & lucis amiciflima . 
XVIII. Arenas & terras lapides fequuntur magnitudine 
fpedtabiliores . Hi magnam partem in Itrata difpofiti molc 
fua , & foliditate , laxa & dilfoluta corpora fulciunt , & 
continent , terreftrique huic giobo ftabiiitatem prxltant, & 
firmitudinem . Quidam ex his laxioris funt compofitionis , 
& fuperficie fcabra ; alii fpilfius funt concreti , nec omnis 
levoris expertes ; & alii demum conltitutione funt adeo 
compaita , ut politura nitorem acquirant . Splendent fed 
languida , & pailente luce faxum arenarium , & tophus , 
qux primo genere , fplendet aliquanto vividius cos olearia , 
qux altero ; fplendent pleraque marmora , qux poftremo 
continentur . Molliora , & candidiora fplendendi vi ceteris 
prxftant . Conveniunt haec duo in alabaftrite . Sed fulgen- 
tiflimum eft in hoc genere id , quod marmorarii noftri ala- 
baftrum cotdgninum appellant . Proxima huic funt qusedam 
marmora , qu-^s ipfi teneritate non cedunt ; faturatiore ta- 
men colore intermixto lumen habent obfcuris maculis in- 
terruptum , Colores enim , ut in aliis corporibus , ita in 
his fplendori obefTe confueverunt : eoque certius , quo magis 
ad atrum accedunt ; quod paulio ante in terris animadver- 
timus, Diluti non ita: & fane rubella quxdam marmora 
nitefcere obfervavimus , inter qux hifpanicum quoddam ex 
genere illo non ignobili , quod hrocatellum vocant , Porphy- 
ritx , ophitx , granito , & aliis id genus prxduris , & fufcis 
marmoribus vel nuUa omnino lux eft , vel ita inceita , uE 
facile poflit cum vera obfcuritate confundi . 
XIX. Hucufque memoratis corporibus fua ipfa magni- 
tudine infignibus gypfum adiungemus , quoniam in nonnul- 
lis regionibus, prxfertim vero in bononienfi, non hic illic 
fparfum , ut alibi , aut ad terry^ fuperficiem , fed in prx- 
grandes moles coagmentatum reperitur . Adftant urbi noftrie 
ad meridiem prxalti colles , qui ex iioc lapide toti concreti 
funt . Difcedunt inde longiflimx venx per ingentes Aemilijc 
tradus procurrentes . Gypfum , quod inde ad xdificia ex- 
fcmditui, a natura lucendi vi non mediocri fuit nobilita. 
tum ; 
