Opuscula. 371 
concederem cgo quidem magno Nevtono libentiflime , etiam- 
fi alii di/Tentirent , Quid ergo cum mathematici, quantuni 
fcimus , omnes confentiant ? Quod fi huius rei exemplum 
aliquod vultis, ab ipfis ovis codis ne recedatis , in quibus 
vitellus, qui aibumine ievior eft, non procul ab ovi medio 
induratur , fed in eo ipfo fpatio , quod exa6]:e inter adver- 
fa putaminis iatera interiacet, duratum confiftit, Magno fa- 
ne argumento, fi quae in vortice leviora funt, ea ad cen- 
trum fe recipere . Sed hxc demonftrata a Nevtono exemplis 
noliris non indigent , 
Hinc porro efficitur id , quod volumus. Si enim, dum 
clixatur ovum , humores in eo contenti , propter ebullientis 
aqu3e calorem in gyrum volvuntur, oportet fane facculum^ 
hoc eft pulli amnium ex fublimi membrana ad centrum 
deiici , modo fit ipfe & luteo humore levior , & per elixa- 
turac vim ab eiufdem membrana , cui arcte alligatur , divelli 
queat ; quorum utrumque veri fimillimum eli , Et primuni 
quidem quod fpedat ad facculi levitatem , poffem ego pro 
meo iure illud ex memorato theoremate velut fatis proba- 
tum fumere . Aut enim inter ebuUiendum nihil gyrat vi. 
tellus, quod indicavi obfervationi maxime adverfum eife , 
aut cum facculus in centro inhxreat vitelli elixi, hoc ipfo, 
quod illic infit , erit utique humore luteo levior exiftiman- 
dus . Sed hacc oftendenda funt, non extorquenda , Quam- 
obrem , redigite in memoriam ea , qux paullo ante ex BeL 
lino recitavi ; nempe enjaporare liquidum tenuijjlmum , quod 
facculus continet , qnod eft piriffima lymfha igne non con^ 
crefcens , fed e^vanefcens . Hoc ergo liquidum expedite eva- 
nefcit. Quanam de caufa? Num forte ab infita liquido 
levitate ? Cave putes . Num ab folo ignis impetu ? Ne hoc 
quidem . Agitat enim ignis inclufum facculo ftuidum^ illud 
comminuit ; nonnihil etiam , fi vis, extrudit. At non eft 
ignis eiufmodi , ut graves minus folito efficiat liquorum mo- 
leculas , illorum prxfertim , quos nequeat coagulare . Ita 
fit , ut facculus , iiquido fubtiliifimo plenus , minus ipfe , 
quam luteus vitelli hunior fit ponderofus . Huc illud etiam 
accedit , quod obfeivanre Harvxo , ubi primum fenferie 
ovum incubationis calorsm , eius illico cicatricula magnope- 
re dilatatur, hoc eft: rarius fit facculi fluidum , &: minus gra» 
ve . Quod fi blando incubationis calori tant?e vires funt , 
Aaa » quan- 
