2 De Instituto 
mentorum, & multiplicium machinarum apparatu non pofle_* , 
conftituit hac in parte prodefTe civibus fuis, quantum poffet. 
Itaqueoccafionem na6tus itinerum fuorum, quac multaquidem , 
& varia vel belli gerendi , vel componendorum foederum caufTa 
fufcepir, undique omnia , quaecumque in hanc rem potuit, colle- 
git: telefcopia, horologia, quadrantes, organa aha aftronomi- 
ca, machinam pneumaticam prasftantiffimam , microfcopia , ma- 
gnetes infigni vi , barometra , thermometra , inftrumenta tornan- 
dorum corporum propria , foffilia omne genus, metallorum ma- 
trices , fales , fulphura , pellucidos lapides , aliaque hujufmodi per 
multa, qu3EomniaincredibiIi fumtu & labore comparata Bono- 
niam in domum fuam deportanda curavit. Ad hxc addidit in- 
gentem librorum numerum, & muniendarum urbium iconas, 
quas multas ipfe fua manu ex ligno paraverat , & veteres nonnul- 
ios lapides,aliaque antiquitatis monumenta, ut nihil relinqueret, 
in quo aliquod eruditionis , & doftrinse veftigium appareret . 
Domo fua tali modo ad liberales artes, & fcientias inftructa 
fpeculam aftronomicam noluit defiderari. Scripfit ergo ad Phi- 
lippum fratrem, utejusreicuram vellet fufcipere: quidquid im* 
penfum eflet , fe prxftiturum . Ille , ut erat erga bonas litteras opti- 
me animatus, ubi de fratris voluntate cognovit, moram nullam in- 
terpofuit . Locum continuo in fuis sedibus sEdificationi aflignavit , 
advocatifque confeftim architeftis, &operis fpeculam non folum 
Kdificavit ftrenue, fed etiam omnibus, quse ad aftronomiam face- 
lent, quxque opus erant, brevi tempore ornavit . Id Marfilio 
fuit fumtui non exiguo. Exxdificationi prsefuit Euftachius Man- 
fredius, cui non multo ante Marfilius ipfe rerum fuarum ex Ger- 
mania advedarum dederat procurationem , ut omnia in fuos, 
aliorumque ufus cuftodiret . Erat Manfredius jam ab illo tempore 
aftronomise valde ftudiofus, nequeminus in aliis mathematicis di- 
fciplinis elucebat: fic ut coercendis pofteabononienfis agri flumi- 
nibus, a quibus maxima calamitas impendebat, folus praefedus 
fuerit , & aftronomiam publice , & geometriam tanta cum laude-/ 
profeflijs fit, ut paucifl^imi illi paresponerentur . His veroexpli- 
candis ornamenta adhibebat non vulgaria . Erat enim jam tum in 
hoc hominc etrufcac & latinae linguae magna cognitio , eloquentia 
prope incredibilis, ac ( fi quidad rem attinet) fumma in conden- 
dis verfibus, quos multos abadolefcentia fecerat, fuavitas. Hif- 
que omnibus ne ulla abefle laus videretur, miram coniitatem ad- 
jungebat , fidem vero, & probitatem fingularem . Is fimul cuni_i 
fratribus & Viilorio Francifco Stancario tum e^iftruenda fpecula , 
tum 
