Instituti . 37 
que ex veteribus poflTet comparari , latini autem fermonis tanta^ 
crat fuavitas , ut appareret nativam in eo eflfe, non quxfitam . Cui 
rei indicio efife poflTunt Adverfaria , qux qui legat non mukum_» 
defideret, utmoneam, quantos progrefTus homo id actatis fecif-* 
fet inanatomes ftudio , cui dabat operam . Ut enim in iis arti-« 
btis, quas anmii caulTa excolebat , fe ab aliis vinci non patieba- 
tur , ita in hac, quae caput erat, facile praeftabat omnes . Geome- 
triam quoque , & poeticen attigit, quod fortalTe aliquid prxfidii 
ad fua ftudia in illa eflfe putavit , hujus vero dulcedinis expers eflfe 
noluit. Hdbebat ergo ftudia communia cum multis, quibusadhi* 
bebat fuavitatem & comitatem tantam , ut nemo illo nequeju- 
cundior, neque commodior quifquam fuerit . Neminem umquam 
lacelfebat , neque laceflitus gravius refpondebat quidquam , quam 
res ipfa poftularet, cumque eiTet natura omnibus obfequentifli- 
mus, nihil tamenad voluntatem dicebat, fed fui fempcr judicii 
ita loquebatur omnia , ut veritatis amator & efTet &videretur» 
Itaque Joanni Antonio Stancario, & hujus fratri Vidorio, qui- 
bus erat & contubernio & amicitia conjundiffimus , &Beccario, 
Manfrediifque , atque aliis horum fimilibus fic erat carus tani"' 
quam frater. 
In tanta gratia non ei difficile fuit , Academiam ad fuam.fentenK 
tiam perducere , legefque novas , quibus Academici , abjeda vete- 
ri difputandi forma , ad alia ftudia fe converterent ( quod fane^ 
propter averfam nonnullorum voluntatem haud facile fieripoffe 
videbatur) conftituere . Quac res quoniam inter ceteras, quaD 
.Academias acciderunt , memoratu digniffima eft , idcirco enarran- 
daeftfufius, ne quidde rei dignitate orationis brevitas minuat. 
Res ergo fic perada . 
Joannes Baptifta Morgagnus , Euftachius Manfredius, & Vi- 
ilorius Francifcus Stancarius veterem illam difputandi rationera » 
qux jam indeab initio in Academiam inveda fuerat, jamdudumij 
non fatis probabant ; quodfciiicet nimis jejunaeffet, femperque 
in eifdem verfaretur quaeftionibus, quse partim nihil funt, par- 
tim etiam cogitatione & fyllogifmis confici nequeunt, nifiex- 
perimentum accedat atque obfervatio ; pleraeque autem animos 
contentionisftudio fic imbuunt , ut veritas , nifi vocari in du- 
bium poffit, faftidio fit. Aliiquoque non pauci Academici ea- 
dem tacite conquerebantur . Id videlicet tres illos , quos fupra 
dixi, impulit , ut quando optimum , fibique amiciffimum ha- 
berent principem , occafionem juvandx Academiae aptiffimanij 
ne prstermitterent. Morgagnum quoque alia caulTa incitabat ^ 
quod 
/ 
