COMMENTARII. 87 
mante id in primfs Bernoullio, aliquid aeris inclufum maneatj 
idque ejus fere modi fic , cujus eft aer externus , ubi corpora qux- 
quegenita & concreta funt ^ exiftiniandum profedo elt , illud, 
quidquid ell , aeris, quod in Helvetiorum corporibus conclufum 
maneE , efTe maxime rarum , &quamniinima elafticitate pollere ; 
ac quamvis iielvetico externo aeri refiftendo par fit, ne is partes 
corpoiis plus jufto comprimat , non idem tamen praeftare poiT^ 
aliis in locis , ubi denfior eft aer & gravior. Adhxcenim loca,. 
fi quis helvetius profedus fuerit , aeris externi vis vim interni lon- 
ge fuperabit, & partes corporis & exilififima pr^fertim ac per 
cutim reprantia vafcula nimio plus conftringet, curfumque im- 
pediet fanguinis, quo impedito infirmitas & morbus fubfe- 
quuntur . 
Cur autem talis fequatur morbus, qualem defcripfimus, mole- 
fta eil interrogatio neque necefiariaj cum enim ut morbus, fic rnor- 
bi cauifa Helvetiorum propria effe debeat , quid aliud fit ea , niH 
maxima ilia, quamdixi, caeli diverfitas ? qux quidem diverfitas 
multiplex effe poteil: ; fed nulla neque infignior neque majorj 
quam qux in gravitate aeris atque elafiicitate confiftit j quae fi tan- 
ti momenti eit , ut efficere morbum poilit , necullaejus, quem 
propofuimus, morbi cauila occurric probabilior, nihil eft fane 
cur aliam quaeramus . 
Hinc porro omnis curandi ratio debet proficifci, nam fi mor- 
bus eo unice efficitur , quod aeris externi vis vim interni longe^» 
fuperat , curandum fane eft , utillius, quantum fieripoteft, mi- 
nuatur vis , hujus augeatur ; illius autem vis minuetur fine dubio , 
fi in editiffima loca asger fe transferet. Quo autem interni aeris 
elafticitas augeatur , ea fumenda funt , in quorum particulis mul- 
tum aeris , idque maxime compreiTum conftridumque includatur» 
in quibus & fuccus uvis recens exprelTus , & niuftum , & vinum_t 
hornum , neque dum fatis fermentata cervifia , & pulvis denique 
pyrius a Scheuchzero, homine in naturali hiPcoria verfatiffimo» 
maxime commendantiir . 
Haec & plura alia fcripfit Scheuchzerus ad Academiam de no- 
ftalgia ; quem morbum quamvis Helvetii , fi hiftoricis & natura- 
lium rerum ftudiofis credendum eft , ex omnibus nationibus foli 
habent , non eft tamen dubitandum, quin aliqua inter animantia 
bruta elTe poffinr , qux eodem morbi genere affiidentur . Scimus 
grandes ceros hyperboreo mari ortos altofque , fi quando ad bri- 
tannicum gallicumve divertant oceanum , brevi poft tempore in- 
terire, &jacentes paffimper litora inveniri. Quidimpedit, quo 
minus 
