106 COMMENTARII. 
dit harum flammarum pabulum materiam efTe fulphuream . Quam- 
vis vero odorem hunc, Ci longe abfis, magis fentias, quani fi 
propius adftes, calor tamen ad parvum fpaiium propagatur i & 
fane in thermometro nihil pacne mutavit , quamvis id ulque adeo 
appropinqualTet, uttrestantum pedes intereflent ; cumeiretau- 
tem in ipfis pxne flammis, vini fpiritus odo tantum parifienfes 
lineas fe fe extulit . Quod fi ibi , unde ignes exeunt , rerra ma- 
gna vipulfetur, vel etiam aquaadfpergatur, continuo quiefcunt 
ilammx , ceflantque ad aliquod tempus, mox aliunde majori co- 
pia & vi exiturae . Neque certum anni tempus habent , fed aeftate 
atque hieme juxta apparent, nifi fi quando largiflimis efFufis im»- 
bribus madefiunt terrse , & venti fpirant vehementiores . Credunc 
incolac fubterraneum elTe his flammis commercium cum aliis igni- 
bus, qui in contraria montisparte, qui locus njet dicitur , appa^ 
rent ; id ex eo dodi , quod i)h"s ceflantibus hi folent erumpere co- 
piofius. Utcumque illa reshabet, credi fane poteft fulphureos 
illos halitus fub terra minime incalefcere, tum vero primum ac- 
cendi, utaerem contingunt; cujus rei indicio eft is, qui inde_» 
proxime exfilit, aquae fons fapore dulci, cdore fulphureo, qui 
iic friget ut ceteri , & quidem in fundo magis, quam in fummo, 
quamquam fummum nonnihil fortafl^e a fole, dum hxc obferva- 
banti|r, incaluerat. Neque fane quod Hombergus , &Lemeryus 
in phofphoro illo fuo pracftiterunt , ut nonnifi ab aere continge- 
retur, calorem flammamque conciperet, id naturam in hifce ha- 
litibus prseftare non potuifle putandum eft . 
His obfervatis , ad montem bonellum, vel ut alii vocant fefti- 
num , Galeatiusfe contulit . Is diftat a barigatia millia paffuunLj 
circiter viginti , multifque petrolei fontibus & puteis claruseft| 
quos olim abundafle omnes oleo accepimus; nunc tres tantum , 
ceteris omnibus aqua & lutorepletis , oleum ferunt ; idque raro 
manat fineaqua , qux quanto eft copiofior, tanto minus olei fe- 
cum vehit . Extrahentes autem oleum oportet fimul omnem aquam 
extrahant, nenimio plus infurgens ripas & puteorum ora exfu- 
peret , quod pariter in puteis montis zibii fieri fupra monui . Ce- 
terumhoc, quodebonello effluit petroleum , clarum eft & al- 
bum inftar aqux puriflimx , atque hoc nomine oleo montis zibii , 
quod femper rubrum & fufcum eft, longe anteponitur . Omnes hi 
putei in ampla quadam, fed inxquali planitie aperti funt , qux 
herbis & frudibus frequens eft , &arborum patiens . Neque uni- 
verfam tamen putei tenent , fed omnes quinquaginta circiterde- 
cempedarum ambitu comprehenduntur ; extra hunc circuituni_» 
nulli 
