CoMMENTARli. 
C H Y M I C A 
De aqms forei^ams» 
UT primum ad ea ftudia Academia fe contulit , qux nunc 
maxime apud homines in honore funt, ftatim bono« 
nienfium aquarum hiftoriam illuftrare, & quoad ejus 
fieri poftet , abfolveredecrevir, videbatur enimillaco- 
gnitio & ad multas res utilis,& ad medicinam faciendam necelTaria. 
Et fane ex illo tempore multorum voluntas huic ftudio non defuitj 
fed in pnmis Marci Antonii Laurenti eluxit induftria, qui a po« 
re(3-anis aquis rem exorfus , de his non femel in Academia nec 
pauca diiferuit . Ego omnia compledar hoc capite , & tradam po« 
fterisi nam quamvisalii eadem derelibros ediderint , nihilomi- 
nus nonnulla interdum in audtoribus mutare oportet , multa^ 
etiam adjungere, & confirmare. Ufque adeo optandum eft, uE 
in eodem argumento verfentur quamplurimi . 
Poreda oppidum eft inbononienfi agropofitum , haud longe 
ab Etrurise finibus, ad occidentem fpedans, cui ex una parte_» 
apennini juga imminent , cum ex altera rhenum tangat, multis 
faluberrimis , & niiro ingenio fontibus clarum, quibus poreda- 
narum aquarum nomen eft inditum . Hos fontes natura & inge»- 
nio varios diverfofque inter fe efie, audores plerique ferunt ^ 
fed fi Laurento credimus , qui ad ea loca vifenda anno millefimo 
feptingenfefimo decimo tertio quintili menfe fe contulit , quo 
menfe thermalibus quidem aquis maxima inefie vis creditur, prac- 
terquam loco & nomine vix quidquam dift"erunt. Duo autenij 
prxter ceteros infignes funt , de quibus dicemus . 
Horum unus dicitur poreda vetus , qui ex monte arenofo, la- 
pideo, & duriori, longe ab oppido paifus circiter centum ortus 
inter orientem & meridiem fertur pleno gurgite . Exit per os in** 
fculptae faciei vetulam repr?efentantis , unde veteris nomen tra- 
xit. Aqua limpidifiima eft , varie calida pro variis diei horis , & 
tempeftatibus ; quamvis vero graviufcule oleat, utquacovum ma- 
le co61:um referr, fitque fapore paullo falfior, tamen neque nau- 
feam neque faftidium movet , guftantique Laurento tenue quod- 
dam & falitum jufculum vifa eft ; ac ne id quidem iis videri folet, 
qui illam valerudinis caufia bibunt , ubi unum aut alterum hau- 
ferunt cyaihum . Probe iibrata , ea fcilicet ratione , quam Efchi- 
P nardus 
