I7S COMMENTARII. 
quamvis aeris elafticitas calore augeri videatur ; quia tamen calo- 
re accedente, aer ftatim, fi liber apertufque fit, fe fe explicat 
magis magifque , & relaxat ; idcirco eumdem elafticitatis gradum 
retinet, quem ante calorem conceptum a majori denfitate obii- 
nebat ; namquantumelafticitatis caloraddit, tantum raritas de- 
mit. Igitur in propofito experimento , cumaer, qui intus in va- 
fe verfabatur , liber apertufque effet, utpote qui per patentes ri- 
mulas fine difficultate exire poterat, oportet eum , dum calefic- 
ret, fe fe explicafTe latius , & denfitate imminuta, elafticitatem , 
quamante habebat, retinuilTe. Cumergo eadem manente elafti- 
citate non idem fonus manferit, dicendum profedo eft fonum_> 
noneamfemperproportionem fequi, quam habent elafticitatum 
quadrata, atque ad magnitudinem foni non nihil facere etiam_a 
aeris denfitatem . 
Conftat ergo trium illarum legum, quas fupra propofui , ne- 
queprimam, nequealteram efie ftatuendam , ut tertia tantum fic 
reliqua , qux poni poflit ; qua fit fcilicet , ut foni omnes , qui ce- 
tera quidem pares fint, eam femper inter fe proportionem ha- 
beant, quam habent produda , qux efficiuntur denfitatem aeris 
per elafticitatem multiplicando. Quippe hac lege pofita, & ex- 
perimentum Hauksbei fatis explicatur, & quae Zanottus fecit, 
non repugnant. 
Neque vero lex hacc , etiamfi experimenta nulla elTent , ah*ena a 
ratione videretur . Nam cum corpora paene omnia eo fint ad fo- 
nandum aptiora , quo funt magis elaftica , quid eft quod aerenij 
excipiamus ? ac cum tanto majorem efte fonum oporteat , quanto 
funtpluraea, qusefonant, plures vero fint partes , quaefonantin 
denfoaere, quaminraro, quid eft , quod aeris quoque denfita- 
tem non muhum ad magnitudinem foni conducere arbitremur ? 
Confertergo ad magnitudinem foni cum elafticitas aeris , tum_> 
denfitas ; ficautem fonos inter feeffe, quemadmodum funt pro- 
duda , quseexduabus ilhs quahtatibus efficiuntur, cum fupra^ 
oftendimus, tum etiam ex eo prochve eftcredere, quod in rem- 
perandis quahtatibus rerum nihil habet natura proportionibus 
hifce compofitis famiharius . 
Neque niirandum eft, caloris, fi per fe quidem accipiatur , 
nullaminea, quampofui, lege rationem haberi nam hcet ca- 
lor, quatenus aerem vel rariorem facit, vel magis elafticum , ad 
foni magnitudinem non parum faciat, ipfe tamen per fe nullius 
plane momenti eft ; nifi forte illa fallunt, qux inter experiun- 
dum obiter, &quafi aliud agens, non femel Zanottus obferva- 
vit. 
