CoMMENTARII. I^p 
vit. Nam & vasvitreum facpius percufTum , & virgula ferrea ivL. 
tabuiam demifla , & campanula quacdam ex iis , quibus utimur ad 
fomnum excutiendum , non aliter , cum incaluiiTent , fonuerunt > 
quam cum frigefcerent . Quod fi aer calore percitus aliter fonat , 
ac Ci frigeret , id calor non per fe efficit , fed quia particulas aeris 
commovens, atque agitans, ipfum aerem vel rariorem facit,{i libec 
fit, utdilatari pofllt, vel magis elafticum, fi certo fpatio conclufus, 
Cum haec Zanottus expofuiflet, ad extremumfequentiaconfe»* 
Aariolaadjunxit. 
Primum. Inaperto aere calorfonumminuit, auget in claufo. 
Etenim apertusaer , ubi calore afficitur , fe fe continuo dilatat, 
eamque, quamhabebat, elafticitatem retinet ; quapropter cum 
elafticitas maneaieadem, denfitas vero minuatur , fonum minui 
oportet . Contra fi aer undique claufus eft , fe fe minime dilatare 
poteft quo fit ut priorem retineat denfitatem , crefcente elafti- 
citate; quapropter augeri fonum necefle eft . 
Secundo. De aeftate foni minores funt, ceteris paribus, quam 
de hieme , quod fcilicet aer terram ambiens apertus eft , ifque de 
acftate calefcit, quareexiis, qu3C modo docui, fonos de aeftato 
minores efle necefle eft . 
Tertio. Soni, ceterisparibus, majores funt noftu , quam in- 
terdiu. Ideademratio efficit, qua fupra argumentati fumus fo- 
uos majofes efle de hieme, quam de aeftate; nam ficuti aer, in.. 
quoverfamur, de seftate calorem , hieme frigus accipit , ficpari- 
ler friget no6lu , cum interdiu calefcat a fole . 
Quarto. In aere compreflb foni, ceteris paribus, majores 
funt; etenim in compreflb aere & elafticitas, ceteris paribus, 
majoreft, &denfitas. 
Hxc olim propofuit Zanottus in Academia , cum librum adhuc 
de fonolegiflet nullum . Tantum Hauksbei experimentum vide- 
rat. Quod idcircomoneo, utfihaeccum illorum, qui fuper hac 
re libros ediderunt, opinionibus videbuntur congruere , intelli- 
gantcundi , quantum probabilitatisad eafdem opiniones accefle-* 
rit, cum fintab homine adolefcente, illarum ignaro, &folara- 
tionedudoconfirmatas; finautem pugnare hxc cum excellentif- 
fimorum phyficorum decretis apparebit , fuum cuique judicium 
fitliberum ; non enim haec fcribentes peifuadere quidquam volu- 
mus , fed ea tantum proponere, qux philofophi diligentius confi- 
derent, & de quibus pro fuo quifque fenfu judicet. Eodemque^ 
fane confilio cetera aperiam , qux olim de fono Vi^^lorius Stanca- 
rius cum Academia communicavit . 
Z 2 Sonum 
