COMMENTARII. I^^ 
Cum resergo ad experimentum deducenda eflet, percommode 
accidit, uc id temporis Francifcus Algarottus venetus, mirabili 
ingenio ac fumma humanitate adolelcens, qui tum Bononiacftu- 
diorum cauila morabatur, & Francifcum Zanottum audiebat, 
experimenta quxdam fumere decreviflTet, quibus maxime folent 
Neutoniani opiniones fuas demonitrarej haecque illi prxfertim 
voluntas incellerat , quod ex Zanotto audiverat horum experi- 
mentorum unum elTe, quod Mariotto philofopho fummo fecus 
fuccelfilTet, idemque fibi tentatum Bononias aiias eum habuiire-» 
exituro,, quiex Neutoni principiis minime fuilTet exfpedandus. 
Eumergo, cum in id totoanimoincumberet, rogavit Zanottus 
utfi vellet, & ipfius commodo fieri poffet, quando ad feparan»» 
dos folis radios coloratam illam, quamdixi, imaginem prifmate 
faceret, lapides bononienfes aJiquotin ea poneret , vifurus, anhi 
'fimul cum luce etiam colores traxiffent. Quod ille pro ea, qua^r 
eft in Zanottum benevolentia , fecitfedulo. Sed aniequam hujus 
experimenti exitum narro, non ingratum leclori fadurum me ef- 
feputo, fiapropofito pauliifper digrediens duoalia experimenta 
paucis tradam, quac id temporis ab Algarotto fumta fuerunt, 
quaeque maximam de luce quseftionem continent, funtque illa^ 
ipfa, quac folent plerumque afferri , vel ad perpetuitatem coloris 
in eodemradio, vel ad diverfam in diverfis colonbus refradtio'" 
nemoftendendam. SediUorum exitus , praefertim e>um inaltero 
Mariotti audoritas intercederet, videbatur tum aliquibus incer-» 
tus effe, in eaque dubitatione etiam Francifcus Zanottus verfa- 
batur, cui Algarottus ut omne dubium adimeret, ac fefemagis 
confirmaret , eadem experimenta conftituit iterare ipfe, & vero 
prxclare iteravit . 
Primum experimentum fuithoc. Tenuifiimum folis radjumj 
fpeculo excipiebat : is radius a fpeculo per exiguum admodum 
foramen in cubiculum proximum immittebatur , quod cubiculum 
tenebris ante obfcuraverat . Radius huc immiffus excipiebatuf 
prifmate modo uno, modo altero ( nam multa quidem erant in 
manibus , eaque , ut tum videbantur , fatis bona ) refra^tufque in- 
currebat in cralfiorem chartam , ubi imaginem fuis coloribus ru- 
bro, flavo, viridi , caeruleo , violaceo diftindam depingebat. 
Huic chartx lamella ex orichalcoinferebatur, quainlamella per- 
exiguum foramen infculptum erat . Cum autem & lamella furfum 
deorfumque trahi, &charta ipfa huc illucferri, ut quifque vel? 
let , polTet , facile efficiebatur , ut pars imaginis quxlibet foramen , 
quod dixi > fubiret . Cum ergo alii atque alii deinceps radii modo 
unius 
