COMMENTARII. 
Obfervationes phyfica ^arial 
NUlla pars effet , in qua vagari latius poffem , quam in phyfi- 
ca, fi omnia quidem, quse ab Academicis bononienfibus 
cogicata funt, & Academiat propofita, diligenter quoque fcri- 
pta, & confervata efient , necufquam alibiemifiai fed quoniam 
multa mandata litteris non funt, non pauca etiam propter tur- 
bulentiflima Academiae tempora perierunt , quae vero exltant , ma- 
gnam partem funt edita ^ idcirco in maxima rerum abundantia^ 
breviflimum me efle oportet ,* pauca tamen ex iis , quac adhuc con- 
ftant, attingam, fic quidem ut indicare potius videar , quamex- 
ponere . 
Acprimum Vidorius Stancarius , qui xratem prope in his ftu- 
diis confumfit, permulta olim in Acadefmia propofuit & de in- 
ftrumenti ratione , quo quantum aeris in recipiente machinac 
pneumaticae ab exantlationibus quotlibet reliquum fit , cogno- 
iceretur, &de atmofphaera: denfitate dimetienda, &de lumine^» 
trajiciente aera , & de fono , & de vifus fenforio , in quo partem 
inefle aliquam , quacminime fentiat, quemadmodum Mariottus 
ante expertus fuerat, ipfe quoque experimento & ratione con- 
firmavit. Similiter deaeris elafticitate multa diflferuic, quam fic 
utique intendi exiftimabat, ut denfitatis fere proportionem fe- 
queretur; quam opinionem a Mariotto propofitam Nuguetus 
propter experimenta quaedam fua non probabat. Stancarius in_. 
hifce Nugueti experimentisabquid excipiendum efle , idque quid 
eflet, oftendit. QuaEego omnia fufius explicarem, nifi haecipfa 
in Stancarianis fchedis jamdudum emiflis paterent omnibus . 
Sedquoniam adaeris elafticitatem , & Mariotti , Scancariique 
fententiam delapfi fumus, locus ipfe poftulare videtur, utexpe- 
rimentum Geminiani Rondelli paucis tradam . Is nondum addu- 
cipotuerat, ut crederet elafticitatem in aere proportionem lequi 
denfitatis; itaque ad hanc opinionem , fi fieri poflec, convellen- 
dam, hoctencavic. Tubumvicreum inflexum ficpofuic, ut am- 
bo crura furfum fpe<5larenc . Erac unum crus breviffimum , arque 
in fummo , ne quid inde concenci intus aeris exire polfet, per- 
fede occlufum . Erat paricer fumma pars hujus cruris mulco la- 
tior quam ceterse , &intusin cylindri figuram conformata . Tu- 
boin huncmodum conftituto juflit Rondellus percrus alterum, 
