CoMMENTARII. 20p 
quod erat longiflimum & apertutn , mercunum pauUatim in- 
fundi , quo aer in breviori crure contentus magis magilque pref- 
fus conftridufque in femper minora fpatia contraheretuj." . Id dum 
fieret, notatis fpatiis, in quibus aer deinceps coardabatur , nec 
non&variis mercurii altitudinibus , qu2e his fpatiiii , coardtatio- 
nibufque refponderent , impofito calculo , quanr.a coarctati aeris 
in quoque fpatio vis eflet, colligebat ; fcimus enim in quoque^ 
fpatiotantam efle debuifle, quanta fatis effet ad prementis mer- 
curiipondus, & totius atmofphaerae vim fuftinendam; qux duo 
cum elTent cognita , non poterat inclufi confl:ri(5tique aeris vis non 
cognofci. Res aurem fic cecidit, ut Rondellus maxime optabat; 
nam quamvis in ipfo compreflionis initio vim tantam confl:ridi 
aeris invenerit , quantam denfitatis ratio poftulabat , idque mul- 
tos in fpeni erexirfet fore, ut ea reciproce fpatiis refponderet , ta- 
men audla nonnihil compreflione haec proportio non apparuit. 
Experimentum hoc fatis diligenter narravit Rondellus in fre- 
quentiflimo Academicorum aliorumque conventu coram Inili- 
tuti Pixfedis . 
Redeo adStancarium . Is inter ceteros labores, quos multos 
& gravesad phyficam illuftrandam fufcepit, animum quoque ad 
thermometra fabricanda adjecit, cumque mulra Amontoniano 
morefeciflet, acdehis fermo in Academia incidiifet , propofuic 
Rondellus, ut quxreretur num qua forte thermometra confici 
poflent , qu3E varios caloris gradus dilatatione, feu contradione 
aeris in phyala contenti oftenderent , quaeque haberent partem_» 
fummam perfede occlufam , &aere vacuam . Ei\ enim pars hxc 
aperta in Amontonianis thermometris , &externum admittitae- 
rem ; id quod incommodi nonnihil habet. Nam lemper in'<£fl;i- 
mando caloris gradu ponderis atmofphserx ratio habenda eft j ne- 
que id opus eflet , fi pars fumma tubi occlula eflet & vacua . 
Cum hxcStancariusaudiflet,ftatim opus, utphyficorum, quan- 
tumpoflet, ferviret commodo , in ferecepit, ac brevi tefrjpore 
thermom.etrum tale confecit, quale Rondellus defiderav erat . 
Nam cum tubum fumfiflet inflexum, cujus crus alterum brevius 
eflet & occlufum , idque phyala rotunda terminaretur ; alte- 
rum vero longius & apertum j in hocpaullatim mercurium inflil- 
lavit, fecitque inter inftiliandum , ut mclinato fxpius , & mukis 
modistubo, mercurius crus longius prope univerfum impleret, 
cum phyalam nondum attigiflfet. Re huc deduda ftatim fupre- 
mara ejufdem cruris partem igne moilivir, tum contorfit, & oc- 
clufit; poflitubuminVertit, utquidquid aeris, in fumma parte.» 
Dd reli- 
