COMMENTARII. 211 
terlinex quadrantepaullomajorem ; haccque fimiliter , utduoil- 
la priora , collocavit . Continuo mercurius per ambo hxc fila fe fc 
diffundere , & utrumque quafi tenuilTimus cortex ambire coepit , 
fed difpari tamen celeritate; nam in ipfis novem diebus cum mer- 
curius per illud filum , quod filum erat horizontale , digitos ipfos 
undeviginti & lineas quattuor parifienfis regii pedis proceffiiret, 
interim per filum perpendiculare fe fe ad altitudinem digitoruni_j 
non amplius feptem evexerat . Qua de caufTa fufpicatus Rondellus 
cft, mercurium per aurum procedentem multum fua gravitate & 
pondere retardari , utpote cum celeriores habeat progrefius in filo 
horizontali , ubi gravitas per fe quidem nihil motui officit , quani 
iin perpendiculari, ubi ea tantum impedimentum adfcendenti 
mercurio affert, quantum poteft maximum. Obfervationibus 
porro per ipfos triginta dies continuatis vifus eft progredientis 
mercurii motus in dies lentior fieri , & tandem nullus. 
Ex his porro argumentabatur Rondellus non fympathia qua- 
dam fieri (quemadmodum veteribus placuiffe accepimus, idque 
in fcholis quorumdam ufque adhuc invaluit ) utmercurius in au- 
rum fe fe tam facile infinuet, fed potius mechanicis legibus idac- 
cidere, quaenuncadeoaphyficis celebrantur. Quod quidem fa- 
tis coramode concludi videtur ; prxfertim cum veteres huic fym- 
pathix, aliifque occultis qualitatibus nuilum modum adhibuerint , 
neque quatenus quaeque valeret , & quantum ponderis efFerre, & 
fuftinere pcviTet, conftituerint ^ quo fanefit, ut quac certa ratio- 
iie, &modo, &ad certam menfuram videntur effici , ea nobis 
facile perfuadeamus non efte ad fympathiam , occultamvealiamj 
qualitatem referenda . Quod vero admechanicam rei explicatio'- 
nem fpedat , non videtur Rondellus , quantum e fcheda , quani 
fupradixi, apparet, admodum curiofe eam indagafie , vel quod 
eum rei difficultas deterruit, vel quod tempus non habuit , vel 
etiam quia veterem fententiam tollere maluit, quam novam po- 
nere . Quid enim impedit, quo minus Rondellum unum aliquem 
ex iis efie exiftimemus , qui aftenfum in omni philofophia cohi- 
bentes citius quid fibi dubium in quaque controverfia videatur di- 
xerini, quam quid verum ? Qux difciplina olim floruit; nunc 
pauci funt , qui fe nihil fcire profiteantur . Utcumque id eft non 
nihil certe Rondellianoexperimento profecifTe videbimur , fi haec 
tria manebunt : mercurii progreffiones in fubtilifliimis filis aureis 
nullas efte 5 in craffiufculis varias pro vario pofitu ; eafque multum 
niercurii pondere retardari . 
Super haec addenda nobis eftentexperimenta varia, qux de in- 
Dd 2 tefti- 
