228 COMMENTARII. 
Cum inliancergo rem Rizzettus impenfius incumberet , theo^ 
remavidetur inveniflTe fatis probabile, &adid, quod quseritur, 
tam accommodatum , quam quod maxime . Idque theorema eft 
hujufmodi . Cum velocitas refpedliva , quac eft in corporibus poft 
idum, aliquantulum deficiat ab ea , quae erat in ipfis anteidlum, 
videturhic defedus proportionalis efle tempori , quo eadem cor- 
pora pulfa & comprelTa reftituuntur . Id auxem experimenta de- 
clarant duo . 
Primum experimentum eft hoc . Sumfit Rizzettus tria globulo- 
rum vitreorum paria. Globuli primi paris diametrum habebant 
trium unciarum , fecundi duarum , tertii unius,' uteffent diverfo- 
rum parium diametri inter fe , quemadmodum 3,2,1. Fecit , uc 
globuli primi paris fimul congrederentur , notavitque diligen- 
ter velocitatem refpedivam, quam habuerunt vel ante vel poft 
idum ; fictamen ut refiftentiam aeris omnem detraheret more_» 
Neutoniano; idemque experimentum fecit tum in fecundo pari, 
tum in tertio . Exitus autem fic habuit. In primo globuIorum_j 
pari cum velocitas refpediva ante idtum fuifTet 1 1 , fuit poft idum 
10 . In fecundo pari cum fuiifet ante idum i5, fuit poft iclum 1 5 . 
In tertio pari cum fuiftet ante idtum 31 , fuir poft idum 30: ut 
velocitatis refpedivae defedus eflentin primo pari infecundo 
pari^^, intertiopari qui fane defe<5lus ^ ^ funt fere_. 
proportionales diametris 3 , 2,1. Quapropter cum etiam tem- 
pora, quibus globi comprefli reftituuntur , demonftrante id Car- 
reo, finteorumdcm diametris proportionalia , fequitur neceffa- 
rio, ut defedtus pariter velocitatis refpediva: his temporibus pro- 
portionales fint . Quod erat demonftrandum . 
Secundum experimentum eft hoc . Chordam chalybeam fibi 
paravit ; ac cum chordarum ea natura fit, ut ubi tenfx funt, fi 
pellantur, fe fe ftatim elafticitate reftituant fua , idque faciant 
modo citius, modo tardius, pro eo ut magis vei minus tenfse 
funt, fecit, uteam, quamdixi, chalybeam chordam variis mo- 
dis tenderet ea mente, ut fi poftea pelleretur, modo longiori, 
modobreviori tempore fe fe reftitueret . Inter ceteras vero eju$ 
chordae tenfiones elegit priecipue tres, qux efficerent, ut chorda 
pulfaiis temporibus reftitueretur , qux tempora effent inter fe, 
quemadmodum 3,2, i , quastenfiones aftecutum feefte ex ipfo 
fono, qui chorda pulfa modo acutior , modo gravior edebatur , 
intelligebat . In fingulis autem tenfionibus globum eburneum_> 
filo appenfum in chordam. demittebat , qui ut eam attingebat , fta- 
tira re- 
