CoMMENTARII. 26^ 
fole ipfd experimenta fumlerunti ejufque phxnomeni caulTam 
tribuit Isleus diffradioni radiorum , quafit, utradii prseter certa 
corpora excurrentes fledantur nonnihil, fefeque in illorum um- 
bram conjiciant. Inflexionem quamdam obfervaverat multo an- 
te Grimaldus , fed Neutoniani latius explicarunt ; a quibus fi cauf- 
fam quacras , nuUa erit philofophorum feda ad refpondendum pa- 
ratior . Quis enim illani non novit illuftrem adeo attrahendi vim » 
quam illi ponunt inter prima, quaque utuntur ad omnia? Qua- 
propter fi Isleum quidem audimus , huc omnis fpedat phaenomeni 
explicatio. In folisechpfi quamplurimi lucis radii praeter lunsc 
margines a fole excurrunt : hos luna undique ad fe trahic , trahen- 
doque fledit : iique fic inflexi in ejus umbram fe conjiciunt , & eo- 
rumoculis, qui in hac umbra verfantur, & certam diftantiamj 
obtinent , accepti corufcantem circa lunam anulum repraefentant; 
quse exphcatio videtur omnis ab illa communi attrahendi vi profi- 
cifci . Quid ergo ? An hscc ipfa Cartefiani exphcare non poterunt^ 
qui omnia ad figuram corporum , &vim pellendi a motu , &im'' 
penetrabilitate ortam referuntP Ahi viderint . Videtur cert^ 
Stancarius fpem tantam in Neutonianis principiis merito pofuifle j 
& phxnomeni exphcationem praefenfifle, quam Isleus, atqueHi- 
reus pofl:ea propofuerunt. Quodnondico, ut duobus fummis vi- 
ris inventi laudem eripiam , fed ut eamdem , quod juttum eli , cunj 
Stancario communicem e At enim Stancarius experimenta , quae 
mododiximus, priusfumfit. Ita fane . Sed & duo iUi , cum fua 
propofuerunt, de Stancario ignorabant , & nos quidem invento-* 
rum gloriam non tempore , fedingenio metimur^ nifi forte plus 
illa habere ingenii putamus, quse kalendis inveniuntul" , quaniji 
qu3c idibus . 
Sed jam de libratione lunae, quodfecundo loco propofueram 
dicamus . Lunam fic torqueri , ut partera fui quamdam tum ab 
ortu, mm ab occafu aiternis oftendat, & recondat {qux con-» 
torfio iunx libratio dicitur ) primus omnium obfervavit Galileus, 
poft ceteri confirmarunt . Ricciolo autem venit io menten-f fufpi- 
cari id ea re fieri , quod luna per circulum quemdam acla eanideni 
plane faciem femper ad centrum converfam habeat ; nam cum ter- 
raintra hujus circuli ambitum , fedpaullo longius a centro , fe«' 
deat, confequens efl:, utfi quisindelunam adfpedes, eiduaepar- 
tes iunae altera ad orientem , ad occidentem altera alternis fefe^ 
ofl^endant, atqueabdant. Atque hsec fane ratio , fi roenfiir^ qul'» 
dem conveniflent , videbatur non improbanda i fed Iubdu€li5 cal- 
culis j obfervatioxiibufque diligenter confedis , hifqwe omaibus 
fedul© 
