CoMMENTARII. Ijl 
mum fedentes , fic poftea , torquente fe paullatim luna , proce» 
dunt, ut videantur id fpatium intra lunam conficere, quod ad 
totam ejus diametrum ita fit , quemadmodum 1 2 ad loo , qux fa« 
ne proportio illos ipfos oftendit viginti feptem gradus , quos fupra 
diximus • 
His dubitationibus exclufus Nadius Ricciolii , atque Hevelii 
obfervationes, nequi fufpicandi locus reliquus elTet, aliaratione 
vocare in dubium conftituit ; quod fcilicet quamvis & accurataB 
fuiffent & perpetuac, fuiffeni tamen inftrumenta , quibus illi uii 
fuerant, nondum fatis perfeda . Micronretro enim , ut fcimuSj, 
illis temporibus non admodum utebantur. Fecit ergo ipfe , ut 
micrometroadhibito in eifdem maculis eafdem iteraret obferva- 
tiones ; idque fecittam diligenter, taraque accurate , ut fibi ipfe 
fufpedus eife non poffet . Ac cum eos macularum progrelTus nihi'* 
lominus inveniffet, qui fatis cumRiccioli, atque Hevelii, Gri-« 
maldique obfervationibus confentirent, haec illi demura confen-o 
fiotanta dubitationem omnem ademit , & Neutonianam penitus 
eripuit hypothefim ; qua erepta quantum fupponendi ftudiunLj 
poflit, in eo apparuit . Homo enim hypothefeon cupidus , aftrono-i 
micis phyfica admifcens in id fyftema fe conjecit, in quo cum lu« 
nx vim nefcio quam tribuiifet , perquam eamdem femper facienn 
ad alterum ellipfeos focum e Neutoni opinione eonverteret, aliam 
prxterea vim addidit e fubtiliifimae materix vortice , quo luna tum 
circa terram ageretur , tum etiam non nihil circa fe ipfam ; eafque 
ambas vires fic temperavit , compofuitque , ut tanta inde libratio 
exfifteret , quantam obfervationes tum aiiorum poftulabant , tum 
fuse* Sic duo maxime adverfa fyftemata , eaque omnium , qux ad- 
huc exftant, nobilifTima Cartefianum, Neutonianumque fimul 
compofuit, quodfacinus, quantumfcio, a nte ipfum nenio fece-» 
rat. Utut idhabet, non parum certe profecit, quod Ricciolij 
Grimaldi, atque Hevelii obfervationes micrometro adhibito cer« 
tiores fecit 0 
Venio nunc ad illud, quod tertio loco propofui de mercurii 
cum fole congrelfione . Mercurius planeta eft pereKiguus , & cir^- 
ca folem volvitur admodum parvo ambitu . His de cauiris vis um- 
quam rite vel m rnaximis a fole receffibus poteft obfervari . Nam 
orto fole impedit hujus fulgor , ne probe cerni, atque infpedari 
pofTit . Melius videretur paullo ante foiis ortum, Vel fub occafum ; 
led tum mercurius , utqui femper proxime folem verfatur, haud 
longe ab horizonte abeft pierumque in vapores immerfus. Com- 
snodiirimum obfervandi tempus, ortofole, fi quando accidat ut 
mercu- 
