CoMMENTARII. 275 
certe nomine videntur in hac hiftoria explicandac. Quo ergo iU 
lud delineationum genus fpedet, paucis exponam, remque to-. 
tam paullo altius repetens fic exordiar . 
Lunaexunaparteafoleilluminata adcontrariam partem um- 
bram projicit fatis longam , atque ( ut rotunda eft & fole minor ) 
acutam, &conicam. In hac umbra fi qui verfantur, ii folemj 
confpicere nuilo modo poftunt. Hanc umbram cingit undiqucL. 
psenumbra. Idque quidfit,facile intelligetis, qui advertet, non 
fimul , ut aliquis ab umbra iunac difcefferit, totum ei folem con- 
fpicuum eife , fed paullatim detegi , eoque magis , quo magis ab lu- 
nae umbra fpedator recedit, donec progreflb longius totum_j, 
quantuseft, fe oftendat. Nam cum ita fir, apparet profedocir» 
cum lunsc umbram fpatium quoddam efTe, quod non fol totus, 
fed pars tantum folisaiiqua illuftrat, eoquidem major, quo ma- 
gis locus illuftrandus abumbra diftat. Hocfpatium, five, quod 
verius dicam , luxilla obfcurior, qux hoc fpatium occupat, px- 
numbra appellatur , qux umbram cingens , & late patens , longius 
etiam quam umbra porrigitur. 
Quod fi luna inter folem & terram interponatur , fic ut fint 
fereineadem linea redta (quod cum fit, folis eclipfis fieri dici- 
tur ) pacnumbra lunae femper ad terram pervenit ; aliquando etiam 
umbra ; oportet vero utramque fimul tum maxime ad terram per- 
venire, cum luna propius a terra diftat, praefertim fi fol fit remo*" 
tiftimus. Illa vero pars terrae, qux in lunx umbra recondiiur, 
eclipfim habet rotalem , ac fi qui illam terrac partem incoiunt, ii 
fole omnino privantur . Qui autem verfantur in pxnumbra , ii par- 
tialem habent eclipfim , quod ipfis non totus loi, fed pars tantum 
aiiqua obtegitur . Ad cereros eclipfis non pertinet. Quod fi iu- 
na, & terra, & fol iifdem femper manerent in locis, eadem_i 
quoque femper eodemque in loco maneret eclipfis ; fed cum luna 
utique, folvero, ut Tyconici cum plerifqus putaverunt , ( Co- 
pernicani terram maiunt) perpetuo moveantur, oportet lunac 
umbram fimul cum paenumbra moveri pariter , ac per terras pro- 
cedentem ad aiias atque aiias deinceps gentes pervenire. Et quo- 
niam umbram undique cingit paenumbra , non poteft illa accede- 
requopiam, quin paenumbra eodem prxceiTerit, & fubfequatur . 
Sicfit, ut nemini eciipfisrepente totalis fit, fed primum partialis 
fiat, moxtotalis, deinde partialis iterum , nec ufquam gentiuni 
obfcuratio fumma improvifo oriatur , aut abeat, fed crefcat ubi- 
que per gradus, &minuatur. 
Vifum ergo eft primum Caflino , tum ei , qui Caflinum ftudiofe 
M m 2 fecu- 
