Opuscula^ 315 
vel varietatem illius concretionis explorare , vel caufam ipfius co- 
lorum ad trutinam revocare ; quxomnia ad explicanda , necnon 
demonftranda, non defunt in naturalium Gazophylacio hujus 
Scientiarum Inftitutionis quxdam perrara fpecimina , qux philo- 
fophico oculo contemplata , non tantum pro fimplici Academica 
diftertatione, fed pro ingenti volumine , materiem haud difficul- 
ter fuppeditarent. Verum cum hxc fatdilucide pertradata fue- 
rint a plurimis fcriptoribus , eoque melius in fpem veniam trafta- 
tum iri a Nobihffimo xque ac doftilTmio Lucernenfi Senatorc Do- 
minico Caplero ( qui , ut per amici litteras certior fadus fui , prx 
manibushabet abfolutum ferme deCryftallo opus , propediem_* 
edendum ) omnia haec praetermittere non abs re fore exiftimavi» 
In praefentia igitur obiter tantum perftringam feu ftridius attin»* 
gar.i , tum ea, in quibus mex obfervationes refpondent illis fcripto- 
rum, tum quaeipforum fententix refragantur. 
Quoad igitur Cryftallorum concretionem ad illorum fenten- 
tiamaccedo, qui Cryftalli montana: materiem quondam fluidam 
extitiffe autumarunt, dein falium mftar foliditatem adeptam fuif- 
fe , & vel ob hujufmodi concretionis loci varietatem , vel ob ipfius 
materiei copiam , vel adventitiacoi pora ipfi admixta , Cryftallos 
modo infigni, modo mediocri craffuie donatas fuifle : ideoque vel 
majores, vel minores, vel minimas, vel magis, & minus puras 
inveniri, veluti incaeteris omnibus concretionibus e materia flui- 
daobortis, & praefertim in falium coagulationibus esedem varie*» 
tates faciles funt obfervatu . 
Cryftalli vero figuram quod fpedat non pofl^um^quin difcre- 
pem ab illorum opinione, qui afferunt Cryllallum montanam_j 
quandoque pentagona , quandoque globofa figura infigniri , & 
prxfertim ab illa Velfchii aflerentis Cryftallos obfervafle trigonas, 
tetragonas, pentagonas, atque aliis figuris inftrudas , quarum in 
fuis Phifico-medicis obfervarionibus plures icones exhibuit . Re_* 
enim vera , in omnibus, qux hucufque prss meis fuerunt mani- 
bus , Cryftallis , oculo cum nudo , tum armato perluftratis ftabili- 
ter hexagonam figuram deprehendi , & quamvis nonnullae tali ir- 
regulari forma donatae exiftant, ut primo afpedu varia figura con- 
ftare videantur, nihilominus cum ipfas attentius fcrutatus fue- 
rim , in iis fex primigenios angulos inveni . Attamen minimeeft: 
reticendum quandoque mihi occurrifle quafdam Cryftallos , quac 
pro uti confiatx erant ex duabus hexagonis pyramidibus immedia- 
te appofitis , hoc eft nulla inter ipfas columna intercedente , ut in 
Cryftallis perfxpe confpicitur, tunc fi tranfverfim obfervabasn 
R r 2 illas 
