Opuscula. 511 
comprimendi, & refiftendi in eadcm ratione decrefcerent. At 
refiltendi vis non modo orirur exmafia, led etiam ex figura, & 
fphacra decrefcente vis ifta raiione materiac minunur, fed ratione 
figurae augetur. Quia igitur altera comprimendi vis tantum cutn 
materia decrefcit, contufionis effedus ut refpcClive niinor eva* 
dat, necefle eft . 
Ut agnofcerem 5 an id, quod canon fuadet, experientia con« 
iirmet, geminas pilas exeadem plumbi mafla fieri curavi , qua- 
rum una diametrum habebat trium unciarum , altera unius uncix , 
grandiorem filo pendulam ex pundo H demifi, ( F* I.) pun- 
dum H more Neutoniano ita correxi, ut pilac ex eodem pundo 
cadentis tanta velocitas foret in loco infimo^, ac fi invacuo ca- 
deret ex pundo £. Deinde loco grandioris minorem pilam fub- 
ftitui, & pundum C debite ut fupra corredlum inveni, ex quo 
ipfa minor pila demilTa eamdem in pundo infimo A velocitatenu 
haberet , ac ipla quoque cecidilTet in vacuo ex eodem pun<ao E » 
Tandem inloco infimo-^ immobile incudis planum verticaliter 
credum collocavi , in quod pilac impingerent, prima cadens ex 
pun^toH, fecunda expundoC. Ut pilae vim magnam cadendo 
lucrarentur longitudo penduli fuit pedum 20, & magnus arcus 
A E . Hinc magnus etiam fuit percuflionis effedus , ubi enim pilae 
percuirac, ibi quoque explanatae magnam contufioneni oftende- 
bant. Cum pilarum velocitates inter fe fuerint sequales , vires, 
quibus pilae incudi occurrebant, erant ut earum maftx ; nequa- 
quam tamen maffis contufio refpondit, nam illa minoris pilac (cir- 
culis fuperficiei explanatae indicantibus ) fuit refpedive minor ai- 
tera pilac grandioris . Cum igitur ex vi direda gemmi oriantur ef- 
fedus contufionis , & vis elafticac, fi mutata corporum magnitu- 
dine variabilis eft contufionis ratio, necilla vis elafticse certaac 
determinata efte poteft . 
Proprietas tamen redeundi cum velocifate congrefius non mo- 
do tribuenda eft corporibus perfede elafticis , fed quoqueimper- 
fede elafticis, cum utraque fint infinite parva . Sicut enim in hoc 
cafu perfede elaftica mutantur in perfede dura , ut fuperius often- 
dimus, ita quoque imperfede elaftica perfeda elafticitate, & per 
confequens perfeda duritie donantur ; cum enim refiftendi vis ra- 
tione figurae fiatinfinite magna, necelTe eft ut contufio deficiat, 
ac vis dtreda tota in elafticam tranfeat « 
Uf paucis multa comprehendam, Zanotte , obfervo , quod ideo 
velocitas relativa regreflus non eft acqualis velocirati relativac con- 
grefius, quiahujus pars impenditur vei in contufionem, vel iil» 
ofcil" 
