Opuscula. 597 
in qua fpiraculum eft gnomonis, obtegatur, ne fole incalercat» 
acipfodemum meridiei pundo retegatur, tremorem enim illuni 
ex concepto in lamina folis caiore proficifci . Hujufce rei pericu-' 
lum femel atque iterum fecimus. Die 13. Junii duabus tribuf- 
ve ante meridiem horis laminam diligenter obteximus ; ipfo meri- 
die aperuimus , & fubfuitus quidem iiie momento temporis non- 
niiiiiminor, quamexmore, alicui noftrum xftimatuseit, fedfta- 
tim ad confuetam magnitudinem auctus. Die 14. a meridie ita la- 
minam undique obfepfimus , ut nuila ex parte foiis lumen intra il- 
lud fepimentum fe immittere polTet, atque hoc pado feptum ad 
proximum meridiem fervavimus. Ubi Iblem admifimus, conti- 
nuo fpecies fubfultare , atque agitari , nihiiominus, quamubila- 
mina in aprico reiinquitur . Itaque quod viro ciariiTimo in mino- 
ribus, utarbitror, gnomonibus fucceflit , in maximo hoc noftro 
minime fuccedit. Opinor tamen perdifficile huic ex tremore in- 
commodo occurri polTe , neque fortaire ejus cauiTam ab caiore pe- 
tendam efte . Saepiftime enim expertus fum eumdem fpeciei fubful« 
tum ( Ci modo ejus magnitudinem ex anguiis seftimemus ) per xfta- 
tem , atque aura frigidiffima per hyemem , cum nix in fole non li- 
quefceret, modo seque purum elfet caelum ; fudo enim , maxi-< 
mum hunc tremorem fieri, obdudo minimum, atque interdum 
nuilum . 
Fmem faciam ubi de univerfo hoc gnomonum negotio id nota- 
vero: etfi minime dubium eft, quin firmiffima quacque, ac vetu- 
ftiffima aedificia fenfim exiguo motu fubfidarit , eorumque compa- 
geslaxetur, tamen maximam in gnomonibus diu fervandis diffi- 
cuitatem minimeex parietum, aut fornicum motu, fed ex ipfa_. 
foli , in quo menfurx peragendae funt , attritione oriri. Hujus rei 
documento efie poteft,quod gnomon hic totis feptem ac viginti an- 
nis nihil, quod fpedat altitudinem, ac perpendicuii pofitum , vitii 
contraxerit, aberrationes vero quamplurimac in linex ad horizon" 
tem pofitu acciderint , tametfi hoc temporis fpatio , ac praefertini 
anno MDCCIII. haud femel terrsemotus , ac fuccuffiones fat nota- 
biles Bononise exftiterunt . Ac ne poftremis tantum hifce annis ca- 
fu quodam id contigiffe arbitrer, illud faeit , quod cum anno 
MDCLXXIII. nempe annis a prima gnomonis conftrudione duo- 
deviginti Montanarius hunc eumdem gnomonem expenderet , ea- 
dem fere methodo, atque a nobis faclum eft , nihil omnino in per» 
pendicuio mutatum invenerit , meridianae tantum marmora ab ho- 
lizontali pofitu (minus tamen quam nunc) alicubi declinaffe, & 
ipfecompererit. Ejusreiexftatapudmeenarratioabipfo Monta- 
nario 
