314 
Opuscdla 
brutis animadvertiffem , conftitueram de his hodierna difTer- 
tatione ad vos loqui . Videbar enim neque pauca , neque 
prorfus inutilia coUegifTe , quse effent ad academiam data 
opportunitate referenda . Evenit autem , dum in hac colle- 
dione pergerem , ut in rem quamdam i non adeo, quantum 
mihi conftat, rede exploratam inciderim ; quam exiftimo 
efle vobifcum prius communicandam , rejiciens interim in 
aliud tempus eorum experimentorum narrationem , quac de 
camphorae effedibus in brutis a me capta fuifle , modo in- 
dicavi . 
Cum ruri degerem , & forte ad manus effet campho-' 
XX fruftulum , quod in bruti nefcio cujus gulam immittere 
paratus eram , obtulit fe mihi confertiffima formicarum 
turma , qux ex abdito cavernulac cujufdam oftiolo tacite 
egredientes , fupra lapides quofdam , cafu ibidem ftratos , ad 
quxrendum fibi pabulum difcurrebant . Confeftim campho- 
IX fragmentum , quod contredabam , quafi per jocum , 
prope cavernulam collocavi . Vix dici poteft , quanta per- 
turbatio , ac motus velocitas in beftioiis illis fuerit excita. 
ta : puto, vix tanram excitaifet candentis carbonis fruftulum 
eo in loco pofitum . Harum plures , qux e foraminis cre- 
pidine prope erant egredurae, repente retrorfum converfae, 
in fuas iterum latebras revertebantur : aliae quafi perterritae, 
& fugatae hac, iilac incerto itinere aberrare cceperunt : quae- 
dam cum cibariis onuftse ad^domicilium accelfitrent, prxdam 
fubito deferentes, in diverfas partes abeuntes, quo citius po- 
terant, ab infenfo odore recedebant . Hxc inordinata mo- 
tuum permixtio , paullo poft fublatam ab eo ioco campho. 
ram , prorfus conquievit . Reverfis vero jam formicis ad 
captandos , ut antea, commeatus, appo/ita iterum camphora 
ad lirnen latibuli, oborta eft in toto earum exercitu non 
diflimiiis difperfio . Qui lufus aliquoties iteratus , eumdem 
femper habuit eift»5lum . Fecit haec fortuita oblervatio , ut 
extemplo mecum ipfe confilium caperem de expiorandr cam- 
phorae virtute in arcendis , fi fieri polTet , fugandifque qui- 
bufdam infedis , qux & humano generi noxia funt , & ejus 
bonis fxpilfime infidiantur. Protinus ad hujufmodi confilium 
fequendum aggreifus fum , & quidem methodo , quam nunc 
dicam . 
Ampullulas aliquot vitreas xquales , & nitidas mihi 
com- 
