CoMMENTARIi . 
fi:ancia edidit , opera magno italicx litteraturac honon efl3- 
alfirmare fine aiTentatione polTuraus . Conftixucas autem acqui- 
}ibrii lcges non folym in rolidis valere docet Matteuccius, 
fed etiam in fluidis , ad quac eamdem accommodat rationem ^ 
quam cum de folidis ageret, fecutus eft ; qux in quo ma- 
xime pofita fic , non eil cur explicare hic velimus , cum ex 
opufculis intelligere facile quifque pollit . 
De matipertut/tano minimpe aciionis 
principio . 
NEque minus leflorem juvabit, illa in opufcuh^s didh 
ciiTe , qux de maupertuifiano principio cogiravit Bon- 
iiolus j longum enim elTet omnia hic perfequi velle, qux 
commemoratu digna elTent. Rei fummam indicabimus . Si- 
bi perfuaierat Maupertuifius , nec quemquam fore arbitror , 
qui hac in re tanto philofopho repugnare velit , in omni- 
bus , quas in corporibus moliri naturam videmus , iiatus 
mutationibus locum habere minimum aliquod : e natura: fim* 
phcitate elfe , ut quidquid efficiat, id eiBciat adtione mini- 
ma . Quo pofico fi conititerit , in quo fita fit actio , & e 
quibus connetur elementis , & quo fimul modo compofitis , 
jam nihil facilius mathematicis , quam leges naturx , & ef- 
fedaum rationes detegere , atque explicare . Ac Mauper- 
tuifio quidem vifum elt , adionem tribus metiri elementis 
inter fe multiplicatis , maffa , velocitate , fpatio : qui fimul 
oitendit, hoc ipfum pFodu<3:um in multis , quas cognofci- 
mus , naturx legibus re vera minimum fieri . Hoc idera 
oftendit deinde in legibus aliis Geometra fummus Leonhar- 
dus Eulerus ; denique in plerifque omnibus is , qui jure 
italorum Geometrarum princeps nunc habetur , Ludovicus 
Lagrangius . Nihilo tamen minus videtur non polfc maupef 
tuifianum minimum tamquam conltantem , & perpetuam re- 
gulam ad naturjc leges fcrutandas adhiberi , nifi coniiitutuni 
snte fuerit quacnam fitvelocitas, & quodnam fpatium , cujus 
ratio in produdlo illo componendo , quod minimum efse de- 
beat, haber.daeft. Nam fpatium quod attinet, diftinguendum 
§fse mQRet Bon^oiusi aiiud enim ell fpatium , per quodpottn- 
