CoMMENTAkll. gj 
tta, qux agit, corpus comitatur impellendo, urgendo(]ue| 
aliud, per quod corpus dato tempore xquabilittr ii ovttur : 
quo fit ut duplex quoque fit veiocitas , ait(.ra quidtm 
uno , aitera ab aitero Tpatii genere derumpta . Q^ix cum ita 
fint , varios naturac eifedus diiigenter perlequitur , atque in 
linguiis quodnam fpatium , & quamnam veiocitatcm atunde- 
re oporteat , ut maupertuifianum produ6tum fit minimum , 
in aperto ponit . Cumque non in iis tantum coniiiiat , ad 
qux principium fuum accommodavit Maupcrruifius , itd ad 
aiia etiam tranfeat , atque in ii-s paritcr quomt do illud ad- 
hibendum fit demonitret , non folum printipii ejufdem ufurn 
mirifice iiiuitrare , fed certo quodam modo dilatarc etiam ^ 
atque ampiificare videtur. In his autem omribus ita i~e ge« 
ric Bonfioius , ut faciie poiTis non modo paratiihmum njaiiie- 
maticum , fed pliiiofoplium etiam acutiffimum agncfcere . Ne- 
que vero fme reconditioris metapiiyfic2e praeildiis quxliionum , 
quas ipfe aggreditur , exitum invenire cuiquam conceditur. 
Aiite aiias difliciiiima meo judicio eft iila ; an mauptrtuifia"- 
num pcodudum cum ea, quam liabere decet , adlioi is notio' 
ne fit conientiens. Ad quam quidem tradandam acute ad- 
modum eiementa dividit , qux ad potentum , fcu caufam 
pertineant , & quae pertineant ad Itatus mutationem in tor- 
pore , feu ad effeclum : qua faila divifi one fic deniqu: con« 
ciudit , ut neget , maupertuiHanum produdum vtram elfe 
adionis menfuram ; concedat tamen , fitri poife , tt ad adio- 
nem iiabeat proporrionem , comparationeraque aiiquam . Haic 
affinis eil quaeitio aitera j cujufnam generis fit minimunii il" 
lud , quo maupertuifianum prmcipium continetur : dubitari 
cnimpoteil, utrum minimum aclionis fit, an minimum quod" 
piam mere geometricum . IVIirum autem videri alicui poterit , 
quod invenit liac de re Bonfiolus . Nam poiiquam maupertui- 
fianum principium in motuuii prxfertim communitiiionc 
cxpendit , illud in vim vivam ieibnitianorum retidere pro 
compcrto liabuit ; ex quo affirmare non dubitavit , mini- 
mum , de quo agitur, cum vim vivam exprimar, aiiquo ve- 
ro ienfu polfe minimum tdionis appeilari . Sic aliud agens 
Maupertuifium vel invitum in ieibnitianam fenteriiiam tra- 
xit , fibique plaudere poteft , quod novum Leibniiio fuo, 
cumque ionge nobiiiifimum feciatorem compar«vir . 
lom. VL ii Di 
